بعضى گفته‌اند: معناى آيه اين است که مردم دائماً اختلاف دارند، مگر کسانى که در سايه‌ى لطف ورحمت الهى، گرفتار اختلاف نشوند و خدا براى همين وحدت کلمه، آنان را آفريد. «1»
فلسفه‌ى آفرينش انسان، در آيات قرآن با عناوين مختلفى مطرح شده است:
در يک جا مى‌خوانيم: «وَ ما خَلَقْتُ الْجِنَّ وَ الْإِنْسَ إِلَّا لِيَعْبُدُونِ» «2» که دليل آفرينش جنّ و انسان، عبادت آنها دانسته شده است.
در جاى ديگرى مى‌فرمايد: «الَّذِي خَلَقَ الْمَوْتَ وَ الْحَياةَ لِيَبْلُوَکُمْ أَيُّکُمْ أَحْسَنُ عَمَلًا» «3» يعنى خداوند، مرگ و حيات را آفريد تا شما را بيازمايد.
و در آيه‌ى فوق نيز آمده است: «لِذلِکَ خَلَقَهُمْ» يعنى ما انسان‌ها را آفريديم تا مشمول رحمت خويش نماييم.
در ظاهر به نظر مى‌رسد که فلسفه‌ى آفرينش انسان، سه عنوان متفاوت يعنى: عبادت، آزمايش و رحمت است. امّا با کمى دقّت نظر متوجّه مى‌شويم که هر سه موضوع داراى يک نقطه‌ى مشترک هستند و آن تکامل روحى و معنوى انسان‌هاست.
در آيه‌ى قبل آمد که انسان آزاد است و در آخر اين آيه مى‌فرمايد: ما حتماً دوزخ را از انسان
«1». تفسير اطيب‌البيان.
«2». ذاريات، 56.
«3». ملک، 2.
جلد 4 - صفحه 135
و جنّ پر مى‌کنيم. آنچه از جمع بين اين دو آيه فهميده مى‌شود، اين است که انسان در انتخاب راه آزاد است، ولى به خاطر پذيرش راه باطل، جهنّمى مى‌شود.
در روايات متعدّد آمده است که نمونه‌ى روشن اختلاف مردم، مسأله‌ى رهبرى معصوم است که طبيعتاً به جز آن گروه که مشمول رحمت الهى و در خط اهل‌بيت عليهم السلام و پيشوايان معصوم قرار گرفته‌اند، بقيه‌ى مردم منحرف شده‌اند. «1»
امام صادق عليه السلام فرمود: خدا انسان را آفريد تا کارهايى انجام دهد و مستحقّ رحمت شود. «2»