تفسیر اطیب البیان

اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب) لِلرِّجال‌ِ نَصِيب‌ٌ مِمّا تَرَک‌َ الوالِدان‌ِ وَ الأَقرَبُون‌َ وَ لِلنِّساءِ نَصِيب‌ٌ مِمّا تَرَک‌َ الوالِدان‌ِ وَ الأَقرَبُون‌َ مِمّا قَل‌َّ مِنه‌ُ أَو کَثُرَ نَصِيباً مَفرُوضاً «7» ‌از‌ ‌براي‌ مردان‌ ‌است‌ سهم‌ و نصيبي‌ ‌از‌ ترکه‌ پدران‌ و مادران‌ و خويشاوندان‌ و ‌از‌ ‌براي‌ زنها ‌است‌ سهم‌ و نصيبي‌ ‌از‌ ترکه‌ پدران‌ و مادران‌ و خويشاوندان‌ چه‌ ترکه‌ کم‌ ‌باشد‌ ‌ يا ‌ زياد ‌هر‌ کدام‌ نصيب‌ معيني‌ ‌که‌ ‌خدا‌ قرار داده‌ و معين‌ فرموده‌. طبقات‌ ارث‌ ‌در‌ ارحام‌ سه‌ طبقه‌ ‌است‌ و ‌با‌ وجود طبقه‌ مقدم‌ طبقه‌ مؤخر ارث‌ نمي‌برند. طبقه‌ اولي‌‌-‌ پدر و مادر و اولاد ‌هر‌ چه‌ پائين‌ روند. ثانيه‌‌-‌ اجداد و جدات‌ ‌هر‌ چه‌ بالا روند و اخوه‌ و اخوات‌ و اولاد ‌آنها‌ جلد 5 - صفحه 18 ثالثه‌‌-‌ اعمام‌ و عمات‌ و اخوال‌ و خالات‌ و اولاد ‌آنها‌. و ارث‌ ‌آنها‌ بعضي‌ بالنصيب‌ ‌است‌ و بعضي‌ بالفرض‌، و فرض‌ ‌هم‌ نصف‌ و ثلث‌ و ثلثين‌ و سدس‌ ‌است‌ ‌علي‌ اختلاف‌. و اما وارث‌ ‌در‌ ‌غير‌ ارحام‌ آنهم‌ دو قسم‌ ‌است‌: قسمت‌ اول‌ زوجين‌ ‌که‌ ‌با‌ جميع‌ طبقات‌ شرکت‌ دارند و ارث‌ ‌آنها‌ نصف‌ و ربع‌ و ثمن‌ ‌است‌. قسمت‌ دوم‌ ‌که‌ ‌پس‌ ‌از‌ فقدان‌ ارحام‌ ارث‌ ميبرند و آنهم‌ سه‌ طبقه‌ هستند: اولي‌‌-‌ معتق‌. ثانيه‌‌-‌ ضامن‌ جريره‌. ثالثه‌‌-‌ امام‌ ‌که‌ وارث‌ ‌من‌ ‌لا‌ وارث‌ ‌له‌ ‌است‌. و مراد ‌از‌ ‌ما ترک‌ آنچه‌ ميت‌ گذارده‌ و رفته‌ ‌است‌ ‌از‌ اموال‌ و حقوق‌ و ‌در‌ ‌اينکه‌ ‌آيه‌ شريفه‌ فقط متعرض‌ ارث‌ ارحام‌ ‌است‌ بطور اجمال‌ ‌که‌ خلاصه‌ تشريع‌ اصل‌ ارث‌ ‌است‌ و تفصيل‌ ‌آنها‌ ‌در‌ آيات‌ ديگر و اخبار اهل‌ بيت‌ بيان‌ ‌شده‌. و مراد ‌از‌ اقربين‌ اولاد و اخوه‌ و اخوات‌ و اعمام‌ و عمات‌ و اخوال‌ و خالات‌ و اولادهاي‌ ‌آنها‌ ‌است‌، و والدين‌ اب‌ و ام‌ ‌است‌ و اينها ‌هم‌ داخل‌ اقربين‌ هستند و بالخصوص‌ ذکر فرموده‌ ‌از‌ باب‌ اهميت‌ ‌آنها‌ و اقربيت‌ ‌آنها‌ نسبت‌ بساير اقارب‌ ميت‌ ‌است‌.

آیات این صفحه