اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)
وَ إِن أَرَدتُمُ استِبدالَ زَوجٍ مَکانَ زَوجٍ وَ آتَيتُم إِحداهُنَّ قِنطاراً فَلا تَأخُذُوا مِنهُ شَيئاً أَ تَأخُذُونَهُ بُهتاناً وَ إِثماً مُبِيناً «20»
و اگر خواستيد زن را رها کنيد و زن ديگر بجاي او بگيريد و مهريه آن زن را يک قنطار طلا دادهايد حق نداريد شيئي از آن مهريه را پس بگيريد آيا پس ميگيريد آن را که بهتان و معصيت آشکار است.
تفسير قنطار در ذيل آيه شريفه در سوره آل عمران آيه 75 گذشت وَ مِن أَهلِ الکِتابِ مَن إِن تَأمَنهُ بِقِنطارٍ يُؤَدِّهِ إِلَيکَ الاية و گذشت که کنايه از مال کثير است نه خصوصيتي براي قنطار باشد.
و مراد از استبدلال در وَ إِن أَرَدتُمُ استِبدالَ زَوجٍ مَکانَ زَوجٍ طلاق دادن سابق و تزويج لاحقه است.
و مراد از وَ آتَيتُم إِحداهُنَّ قِنطاراً مهريه سابقه است که مطلقه شده.
فَلا تَأخُذُوا مِنهُ شَيئاً توضيح کلام در موضوع طلاق، يک موقع شوهر ميخواهد طلاق دهد اگر قبل از دخول باشد نصف مهر را بايد بدهد، و اگر دخول کرده تمام مهر مستقر ميشود و مورد آيه همين است که دخول شده باشد بقرينه کلمه (افضي) در آيه بعد که کنايه از دخول است، و در اينکه صورت يک دينار حق ندارد پس بگيرد و همين است مفاد فَلا تَأخُذُوا مِنهُ شَيئاً.
و مراد از بهتان امري است بر خلاف حق و واقع چه در کلام و چه در غير کلام از روي تعجب ميفرمايد أَ تَأخُذُونَهُ بُهتاناً و البته اينکه ظلم گناه بزرگيست خصوصا در حق زوجه مطلقه که بيکس و بدون نفقه و کسوه ميشود لذا ميفرمايد وَ إِثماً مُبِيناً
جلد 5 - صفحه 43
و يک موقع زن ميخواهد طلاق بگيرد يک مقدار از مهريه يا تمام آن را يا چيز ديگري بزوج بذل ميکند که او را طلاق دهد و اينکه طلاق خلعي است و شوهر حق رجوع ندارد مگر آنکه زن رجوع در بذل کند.