اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)
وَ لا تَنکِحُوا ما نَکَح‌َ آباؤُکُم مِن‌َ النِّساءِ إِلاّ ما قَد سَلَف‌َ إِنَّه‌ُ کان‌َ فاحِشَةً وَ مَقتاً وَ ساءَ سَبِيلاً «22»
و نکاح نکنيد کساني را که پدران شما آنها را نکاح کرده‌اند مگر آنکه گذشته است اينکه فحشاء و مورث غضب الهي است و بد راهيست.
وَ لا تَنکِحُوا نکاح در قرآن و اخبار در دو مورد استعمال ميشود يکي در عقد ازدواج مثل آيه شريفه وَ أَنکِحُوا الأَيامي مِنکُم وَ الصّالِحِين‌َ مِن عِبادِکُم وَ إِمائِکُم الاية نور آيه 32، که مراد زن گرفتن و زن کردن است و شوهر گرفتن و شوهر کردن است اعم از دخول و غيره.
جلد 5 - صفحه 44
و ديگر بمعني وطي و جماع مثل آيه شريفه الزّانِي لا يَنکِح‌ُ إِلّا زانِيَةً أَو مُشرِکَةً الاية بنا بر تفسيري، و حديث معروف
(ملعون من نکح بهيمة و ملعون من نکح بيده)
نبوي (ص)، و اينکه آيه مطلق است و شامل هر دو ميشود، مدخوله اب و زوجه اب را نميشود فرزند ازدواج کند.
ما نَکَح‌َ آباؤُکُم و مراد از آباء اجداد هر چه بالا رود محرم هستند و نکاح آنها حرام است.
إِلّا ما قَد سَلَف‌َ استثناء منقطع است زيرا استثناء ماضي از مستقبل نميشود نظير آيه شريفه لا يَذُوقُون‌َ فِيهَا المَوت‌َ إِلَّا المَوتَةَ الأُولي دخان آيه 56، و اينکه موضوع در جاهليت بوده که زن پدر را بعد از فوت پدر ميگرفتند خداوند از آنها مؤاخذه نميفرمايد آنچه بوده تا زمان نزول اينکه آيه لکن بعد از نزول اگر کسي قبلا اينکه عمل را کرده بايد رها کند و ديگر نميتواند نزد او رود.
إِنَّه‌ُ کان‌َ فاحِشَةً ديگر زنا ميشود بلکه زنا با محارم که عقوبتش اشد و حد آن سخت‌تر است، (و مقتا) مشمول غضب الهي ميشود. (و ساء سبيلا) عمل زشت قبيح منکري است هم عقلا و هم شرعا و هم عرفا
45