نکته‌های تفسیر نور

چنانکه در نکته‌هاى آيه‌ى قبل گفته شد، مراد از «الْمُحْصَناتِ الْمُؤْمِناتِ» در اين آيه، زنان آزاد است. زيرا در مقابل آن، «فَتَياتِکُمُ الْمُؤْمِناتِ» بکار رفته که به معناى کنيزان است. قرآن‌در جاى ديگر نيز در مورد کنيزان، واژه‌ى «فتيات» را بکار برده و مى‌فرمايد: جلد 2 - صفحه 49 «لا تُکْرِهُوا فَتَياتِکُمْ عَلَى الْبِغاءِ» «1» کنيزان خود را برارتکاب زنا اجبار نکنيد. کلمه‌ى «اخدان»، جمع «خِدن» به معناى دوست ورفيق است، امّا معمولا در مورد کسانى به کار مى‌رود که ارتباط با آنها به صورت پنهانى وبراى امور نامشروع است. اين کلمه در مقابلِ «مسافحات» بکار رفته که به معناى کسانى است که زناى آشکار و علنى دارند. کلمه‌ى «طَول» به معناى توانايى و داشتن امکانات است و کلمه‌ى «عَنت» به معناى سختى و رنج و مشکلات است. کسانى که مالک کنيز مى‌شوند، بدون آنکه نيازى به عقدِ ازدواج باشد، حقّ آميزش با او را دارند. لذا مراد از ازدواج با کنيزان که در اين آيه مطرح شده است، ازدواج با کنيز ديگران است که بايد با اجازه‌ى صاحبان آنها باشد. گرچه ازدواج با کنيزان نکوهيده است، امّا در ميان آنها زنان برجسته‌ى بسيارى بوده‌اند که صاحب کمالات بوده و به همين جهت برخى اولياى خدا آنان را به همسرى گرفته و از آنان صاحب فرزندانى بزرگ شده‌اند.

آیات این صفحه