تفسیر روان جاوید (ثقفى تهرانى)
إِنْ تَجْتَنِبُوا کَبائِرَ ما تُنْهَوْنَ عَنْهُ نُکَفِّرْ عَنْکُمْ سَيِّئاتِکُمْ وَ نُدْخِلْکُمْ مُدْخَلاً کَرِيماً (31)
ترجمه
اگر اجتناب نمائيد گناهان بزرگ آنچه را که نهى کرده ميشويد از آن عفو مى‌نمائيم از شما گناهانتان را و در ميآوريم شما را در محلّى گرامى..
تفسير
آنچه از اخبار ائمه معصومين عليهم السلام و فتاواى علماء عاملين عليهم الرحمه استفاده ميشود آنستکه معاصى کبيره گناهانى هستند که خداوند وعده عقاب بر آنها داده است خواه در قرآن باشد خواه از روايات ائمه اطهار استفاده شود مانند شرک و انکار
جلد 2 صفحه 49
ما انزل اللّه و يأس از روح اللّه و امن از مکر اللّه و کذب بر خدا و رسول و اوصياء و محاربه اوليا و قتل نفس و عقوق والدين و اکل مال يتيم و قذف محصنه و فرار از زحف و قطع رحم و سحر و زنا و لواط و دزدى و قسم دروغ و کتمان شهادت و شهادت دروغ و نقض عهد و حيف در وصيت و شرب خمر و اکل ربا و سحت و گوشت خوک و بخس در کيل و وزن و تعرب بعد از هجرت و اعانت ظلمه و حبس حقوق واجبه و مطلق دروغ و تکبر و اسراف و تبذير و خيانت و غيبت و نميمت و اشتغال بملاهى و استخفاف بحج و ترک صلاة و منع زکوة و اصرار بر صغائر که مداومت بر معصيت بدون تخلل توبه است و آنچه وعده عقاب بر آن داده نشده است و تصريحى بکبر آن نرسيده صغيره است مانند نظر باجنبيه و لمس و تقبيل آن و استماع غنى و غيبت و تراشيدن صورت و امثال اينها و بنابر آنچه ذکر شد کبائر عدّه معدودى هستند از معاصى که در خارج تعيّن دارند که اجتناب از آنها موجب عفو از باقى است و آنچه در مجمع نسبت باصحاب ما داده است که اين امرى است اضافى و هر معصيتى فى نفسها کبيره است ولى نسبت بما فوق آن صغيره است اگر چه معناى مناسبى است و مخالفت بنده با ولىّ على الاطلاق خود خطاى بزرگ است ولى از جنبه فقاهت بى‌وجه و مخالف با ظاهر آيه شريفه و اخبار مفسّره است و از اصحاب ما هم بر خلاف نقل ايشان تصريح شده است و بنظر حقير اين يکى از امور متعارفه بين موالى کرام و ارباب مروّت و اعظام است که هرگاه خدمه و عبيد آنها از اموريکه موالى از آنها نهى فرموده اند و وعده مجازات داده‌اند اجتناب کنند و باموريکه صرفا نهى نموده‌اند بدون وعيد هم اصرار ننمايند در ارتکاب بعضى از آنها احيانا مورد عفو واقع خواهند شد اين سيره و سلوک موالى ظاهرى و ارباب کرامت ناقصه است چه رسد بمولى الموالى و اکرم الاکرمين و ارحم الراحمين نهايت آنکه بر سبيل تفضل است نه استحقاق اگر چه به بيانى ممکن است گفته شود بر سبيل استحقاق هم هست زيرا که جنبه خير در چنين بنده غلبه پيدا ميکند و جنبه شرّ مستهلک ميشود و نتيجه سبقت رحمت بر غضب بروز مينمايد و اللّه اعلم.