تفسیر روان جاوید (ثقفى تهرانى)
وَ اعْبُدُوا اللَّهَ وَ لا تُشْرِکُوا بِهِ شَيْئاً وَ بِالْوالِدَيْنِ إِحْساناً وَ بِذِي الْقُرْبى وَ الْيَتامى وَ الْمَساکِينِ وَ الْجارِ ذِي الْقُرْبى وَ الْجارِ الْجُنُبِ وَ الصَّاحِبِ بِالْجَنْبِ وَ ابْنِ السَّبِيلِ وَ ما مَلَکَتْ أَيْمانُکُمْ إِنَّ اللَّهَ لا يُحِبُّ مَنْ کانَ مُخْتالاً فَخُوراً (36)
ترجمه
و عبادت کنيد خدا را و شريک ننمائيد با او چيزى را و نيکوئى کنيد به پدر و مادر نيکوئى کردنى و بصاحب قرابت و يتيمان و درماندگان و همسايه نزديک و همسايه دور و مصاحب همجوار و راه گذار محتاج و آنکسانيکه مالک است دستهاى شما همانا خداوند دوست ندارد کسيرا که باشد متکبر ستاينده خود..
تفسير
عياشى از صادقين عليهما السلام نقل نموده در اين آيه که مراد از والدين پيغمبر (ص) و امير المؤمنين عليه السلام است و در کافى از حضرت باقر (ع) روايت نموده که حدّ جوار چهل خانه است از هر سمت رو برو و پشت سر و دست راست و دست چپ و از حضرت صادق (ع) نيز روايت شده است و نيز از آنحضرت روايت شده است که حسن جوار موجب زيادتى رزق است و حسن جوار سبب آبادى ديار و طول اعمار است و از حضرت کاظم (ع) روايت شده است که حسن جوار ترک آزار نيست بلکه صبر بر آزار جار است و از پيغمبر (ص) روايت شده است که همسايهها سه قسمند بعضى از آنها سه حق دارند حق جوار و حق قرابت و حق اسلام و بعضى دو حق حق جوار و حق اسلام و بعضى يک حق که حق جوار است و آن مشترک بين اهل کتاب است و مراد از مصاحب همجوار گفتهاند کسانى هستند که با شخص در امرى مجتمع باشند مانند رفيق سفر و همدرس و همکار و هم منزل و همراه و هم بستر و امثال اينها و مراد از ابن سبيل معلوم است که مسافر محتاج است و گفتهاند شامل مهمان هم ميشود و مراد از مماليک عبيد و اماء است و قمى فرموده شامل اهل و خادم هم ميشود و خداوند دوست ندارد کسيرا که با اقارب و همسايگان و رفقا و زير دستان خود تکبر نموده و از معاشرت و مجالست با آنها تانف نمايد و مفاخره بر آنها کند و خودستائى و خودپسندى را شعار خويش سازد.