تفسیر روان جاوید

تفسیر روان جاوید (ثقفى تهرانى) الَّذِينَ يَبْخَلُونَ وَ يَأْمُرُونَ النَّاسَ بِالْبُخْلِ وَ يَکْتُمُونَ ما آتاهُمُ اللَّهُ مِنْ فَضْلِهِ وَ أَعْتَدْنا لِلْکافِرِينَ عَذاباً مُهِيناً (37) جلد 2 صفحه 55 ترجمه‌ آنانکه بخل ميکنند و امر مينمايند مردم را به بخل و پنهان ميدارند آنچه را داد آنها را خداوند از فضل خود و مهيا کرديم از براى کافران عذابى خوار کننده.. تفسير يکى از مفاسد تکبّر و مفاخره بر خلق آنستکه کسيکه داراى اين دو صفت باشد بجمع مال که مايه تکبر است اعتناء تام پيدا ميکند لذا از انفاق در راه خدا خوددارى نموده دوستان خود را هم باين امر ترغيب مينمايد و متوجه بحال فقرا و زير دستان نميشود و ترحم بر آنها نميکند و براى رفع توقع آنها منکر مال خود ميشود و اگر احيانا انفاقى نمايد براى خود نمائى و تکميل جهت مفاخره است لذا خداوند اين آيه و آيه بعد از اين را مبين اين دو صفت فرموده گفته‌اند بخل سه مرتبه دارد مرتبه اول آنستکه شخص مال خود را بکسى نميدهد مرتبه دوم آنستکه نميتواند به بيند کسى بکس ديگر چيزى ميدهد مرتبه سوم آنستکه از نفس احسان متنفر است اگر چه بخودش باشد پناه بخدا از اين مرتبه که اگر بخودش هم چيزى بدهند بدش بيايد و در فقيه از پيغمبر (ص) روايت نموده که بخيل کسى است که زکوة واجب خود را ادا ننمايد و باقوام خود عطائى نکند و در ماسواى اين دو تبذير نمايد و از حضرت صادق (ع) روايت شده است که بخيل کسى است که مال خود را بکسى ندهد و شحيح کسى است که طمع بمال مردم داشته باشد که هر چه در دست مردم مى‌بيند بخواهد از راه حلال يا حرام بدست آورد و قناعت بآنچه خداوند مرزوق او فرموده ننمايد و اين قبيل اشخاص کفران نعمت خداوند را نموده‌اند که مال خدا را با خلق خدا صرف ننمودند و نعمت خدا را که بآنها تفضّل فرموده از مال و علم از بندگان خدا مخفى نموده و بموقع صرف ننمودند خداوند هم براى آنها عذابى تهيه فرموده که آنها را خوار و ذليل کند و از نخوت و غرور و کبر بياندازد.