اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)
إِنَّ اللّهَ لا يَغفِرُ أَن يُشرَکَ بِهِ وَ يَغفِرُ ما دُونَ ذلِکَ لِمَن يَشاءُ وَ مَن يُشرِک بِاللّهِ فَقَدِ افتَري إِثماً عَظِيماً (48)
اينکه آيه شريفه اعظم آيه ايست براي رجاء زيرا مسلما اگر مشرک توبه کند و اسلام بياورد قبول و آمرزيده خواهد بود پس اينکه جمله إِنَّ اللّهَ لا يَغفِرُ أَن يُشرَکَ بِهِ براي مشرکي است که بحال شرک از دنيا برود و بي توبه.
و جمله وَ يَغفِرُ ما دُونَ ذلِکَ لِمَن يَشاءُ جميع معاصي را شامل است و لو اگر کبائر باشد و بي توبه از دنيا برود رجاء مغفرت در او هست، و لذا از امير المؤمنين عليه السّلام بروايت مجمع مروي است فرمود
(ما في القرآن آية احب الي من قوله عز و جل: إِنَّ اللّهَ لا يَغفِرُ
الاية.
بلي گناهاني که حکم شرک دارد مثل کفر کافر و اهل خلاف و ارباب ضلال داخل در جمله اولي است در جامعه دارد
و من خالفکم مشرک.
و نکته ديگر که از اينکه آيه استفاده ميشود که دلالتش بر رجاء اعظم است و مفسرين باين نکته برخورد نکردهاند و از مختصات اينکه کتاب است اينست که
جلد 5 - صفحه 97
اگر چه مغفرت را براي غير مشرک معلق بر مشية فرموده که اگر بخواهد ميآمرزد و اگر بخواهد عذاب ميکند و انسان مؤمن بايد بين خوف و رجاء باشد، لکن استفاده ميشود که مؤمن قابليت مغفرت را دارد و البته خداوند در مورد قابل فضل خود را شامل ميفرمايد و مؤمن قطعا آمرزيده ميشود فقط خوف مؤمن بايد از اينکه باشد که معاصي باعث شود که بيايمان بميرد، و بر طبق اينکه معني ادله و اخبار بسياري داريم در ابواب متفرقه که اينجانب در تحت 12 عنوان در مجلد سوم کلم الطيب از صفحه 209 تا آخر کتاب متجاوز از 40 صفحه متعرض شدهام مثل اخباري که دارد که موت کفاره گناهان مؤمن است جميعا و اخباري که در باب شفاعت که باقي نميماند در صفحه قيامت مگر مشرک و کافر و منافق و شاک و در سعه رحمت الهي و غير اينها.
وَ مَن يُشرِک بِاللّهِ فَقَدِ افتَري إِثماً عَظِيماً بزرگترين معاصي کبار و اولين آنها چنانچه در اخبار تصريح شده
الشرک باللّه
و افتري دروغ بستن بغير است که اشد انواع کذب است بالاخص نسبت بخداوند متعال.