اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)
انظُر کَيف‌َ يَفتَرُون‌َ عَلَي اللّه‌ِ الکَذِب‌َ وَ کَفي بِه‌ِ إِثماً مُبِيناً (50)
نظر کن که چگونه افتري ميزنند بخدا و دروغ مي‌بندند و همين کفايت ميکند در گناه آشکاري.
(انظر) نه بچشم سر زيرا چشم سر فقط اجسام و اشکال و الوان را مشاهده ميکنند بلکه بچشم دل که عبارت از درک باشد.
جلد 5 - صفحه 100
کَيف‌َ يَفتَرُون‌َ افتري دروغ بستن بغير است و اينها در تزکيه خود افتراء بستند (علي اللّه) که خدا ما را دوست دارد و ببهشت ميبرد و عذاب نميکند چنانچه گفتند نَحن‌ُ أَبناءُ اللّه‌ِ وَ أَحِبّاؤُه‌ُ مائده آيه 18، لَن يَدخُل‌َ الجَنَّةَ إِلّا مَن کان‌َ هُوداً أَو نَصاري بقره آيه 111، لَن تَمَسَّنَا النّارُ إِلّا أَيّاماً مَعدُودَةً بقره آيه 80، و غير اينها.
(الکذب) در مفهوم افتري کذب اخذ شده زيرا دروغ بستن است احتياج بذکر لفظ الکذب نداريم لکن اينکه لفظ در مقام تأکيد است و تسجيل که اينکه افتراء توهم نشود که حقيقت دارد بلکه کذب محض و محض کذب است.
وَ کَفي بِه‌ِ إِثماً مُبِيناً سه جهت دارد که موجب گناه بزرگ است:
1- کذب. 2- افتراء. 3- علي اللّه.
اما اول
الکذب شر من الشراب
از حضرت امام محمّد باقر عليه السّلام.
و عن النبي صلّي اللّه عليه و آله و سلّم
لعنه سبعون الف ملک و خرج من قلبه نتن حتي تبلغ العرش و کتب اللّه عليه بتلک الکذبة سبعين زنية اهونها مع امه
و غير ذلک از اخبار که در جامع السعادات صفحه 362 روايت کرده.
و اما الثاني- افتري علاوه از عقوبت کذب معاصي بسياري در بر دارد از حيث تهمت و ايذاء و ظلم و هتک و امثال اينها و بالجمله جنبه حق الناسي هم دارد و نيز فرق کذب با افتري اينست که کذب حرمت اقتضايي دارد گاهي ميشود بجهت مصالحي جايز گردد و اما افتري حرمت ذاتي دارد.
و اما الثالث- افتراي بخداوند اشد مراتب افتراء است حتي مبطل صوم است و لفظ (کذب) بفتح کاف و کسر ذال بمعني بسيار دروغگو است يعني هر دروغگويي مفتري نيست کساني که بسيار دروغگو هستند مفتري هستند وَ کَفي بِه‌ِ إِثماً مُبِيناً
101