اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)
أَم يَحسُدُون‌َ النّاس‌َ عَلي ما آتاهُم‌ُ اللّه‌ُ مِن فَضلِه‌ِ فَقَد آتَينا آل‌َ إِبراهِيم‌َ الکِتاب‌َ وَ الحِکمَةَ وَ آتَيناهُم مُلکاً عَظِيماً (54)
آيا حسد ميبرند مؤمنين را که خداوند بآنها عزت، دولت، شرف، هدايت و سعادت عنايت فرموده و حال آنکه ما عنايت فرموديم بآل ابراهيم کتاب و حکمت را و بآنها مرحمت فرموديم ملک و سلطنت با عظمتي.
حسد يکي از صفات ذميمه و اخلاق رذيله است که کسي هيچ نعمتي را در حق
جلد 5 - صفحه 105
کسي روا نداشته باشد و زوال آن را تمني کند، از پيغمبر اکرم صلّي اللّه عليه و آله و سلّم فرمود
(الحسد يأکل الحسنات کما تأکل النار الحطب)
و از حضرت باقر عليه السّلام است
ان الحسد يأکل الايمان کما يأکل النار الحطب)
و آيات و اخبار در مذمت حسد بسيار است بلکه ميتوان گفت هر مفسده و ظلمي که در عالم اتفاق افتاده منشأ آن حسد بوده، شيطان بآدم حسد برد رانده درگاه شد، پسر آدم ببرادرش حسد برد او را کشت، کفار بانبياء حسد بردند معذب شدند، خلفاء سه گانه بعلي (ع) حسد بردند اينکه همه ظلم کردند، بني اميه و بني عباس بائمه طاهرين حسد بردند بآنها اذيت کردند، جهال بعلماء، فساق بعدول، کافر بمؤمن، وضيع بشريف فقير بغني، قبيح بحسن، مبتلا بمتنعم و هکذا هر کدام بديگري حسد بردند و در مقام قتل و اذيت و ظلم و غيبت و تهمت و هزارها مفسده ديگر بر آمدند و در نتيجه خود را از بين بردند و بعذاب قيامت گرفتار شدند.
أَم يَحسُدُون‌َ النّاس‌َ عَلي ما آتاهُم‌ُ اللّه‌ُ مِن فَضلِه‌ِ با اينکه خداوند در هر موردي موافق حکمت و مصلحت هر که را هر چه قابل و لايق بداند ميدهد و در مقابل الهي حسود بلکه همه عالم کوچک و قدرتي بر زوال آن ندارند.
فَقَد آتَينا آل‌َ إِبراهِيم‌َ آل ابراهيم انبياء و اوصياء آنها و مؤمنين بآنها هستند از اولاد ابراهيم إِن‌َّ أَولَي النّاس‌ِ بِإِبراهِيم‌َ لَلَّذِين‌َ اتَّبَعُوه‌ُ وَ هذَا النَّبِي‌ُّ وَ الَّذِين‌َ آمَنُوا آل عمران آيه 67، چنانچه خود ابراهيم عرض کرد فَمَن تَبِعَنِي فَإِنَّه‌ُ مِنِّي وَ مَن عَصانِي فَإِنَّک‌َ غَفُورٌ رَحِيم‌ٌ ابراهيم آيه 63، و در اخبار بسيار دارد که ائمه طاهرين عليهم السلام آل ابراهيم هستند و اينکه بيان اظهر مصاديق است منافات با عموم ندارد (الکتاب) مثل تورية بر موسي، زبور بر داود، انجيل بر عيسي، قرآن بر محمّد صلّي اللّه عليه و آله و سلّم.
(و الحکمة) مقام نبوت و امامت و ولايت است، و از اينکه جمله استفاده ميشود
جلد 5 - صفحه 106
که مراد از آل ابراهيم همان انبياء و ائمه اطهار هستند که بر بعض آنها کتاب و بر بقيه خلافت و وصايت و امامت که حکمت باشد عنايت شده.
وَ آتَيناهُم مُلکاً عَظِيماً تفسير شد در اخبار بسياري بولاية کليه که بر تمام اهل عالم دارند و وجوب اطاعت آنها بر همه لازم.