تفسیر روان جاوید (ثقفى تهرانى)
وَ لَئِنْ أَصابَکُمْ فَضْلٌ مِنَ اللَّهِ لَيَقُولَنَّ کَأَنْ لَمْ تَکُنْ بَيْنَکُمْ وَ بَيْنَهُ مَوَدَّةٌ يا لَيْتَنِي کُنْتُ مَعَهُمْ فَأَفُوزَ فَوْزاً عَظِيماً (73)
ترجمه
و هر آينه اگر برسد شما را فضلى از خداوند البته ميگويد گويا نبوده است ميان شما و او دوستىء ايکاش من بودم با ايشان پس فائز ميشدم بفوز بزرگ.
تفسير
کسيکه با جمعى در مقصد مهمى شرکت دارد بايد منظورش پيشرفت آنمقصد باشد و اگر مدعى دوستى است بايد خير دوستش را طالب باشد و مقصودش از دوستى مال و منال دنيوى نباشد و الا منافق است و دروغ ميگويد دوست مال و جاه است و اگر بهبيند دوستش ظفر يافته و غنيمتى بدست آورده بايد خوشحال شود و اين منافقين بر عکس اگر ميديدند مسلمانان در جنگ ظفر يافتند و غنائمى بدست آوردند مانند کسيکه اصلا با کسى دوستى ندارد با کمال تاسف و تحسر ميگفتند اى قوم کاش ما با آنها بوديم و غنائم زيادى بدست ميآورديم و از اينجا ضعف ايمان و سستى عقيده آنها کشف ميشد که گويا از اظهار اسلام و مودت با مسلمين جز مال و منال دنيوى منظورى نداشتند که اگر جان و مالشان محفوظ مانده بود خوشحال بودند اگر چه بر مسلمين شکست وارد شده بود و اگر از غنيمت محروم شده بودند ملول بودند اگر چه بر مسلمين ظفر يافته بودند با آنکه لازمه ايمان و مودت عکس اين است و جمله يا ليتنى مقول قول هر يک از منافقين و جمله کان لم يکن معترضه است.