تفسیر روان جاوید

تفسیر روان جاوید (ثقفى تهرانى) أَيْنَما تَکُونُوا يُدْرِکْکُمُ الْمَوْتُ وَ لَوْ کُنْتُمْ فِي بُرُوجٍ مُشَيَّدَةٍ وَ إِنْ تُصِبْهُمْ حَسَنَةٌ يَقُولُوا هذِهِ مِنْ عِنْدِ اللَّهِ وَ إِنْ تُصِبْهُمْ سَيِّئَةٌ يَقُولُوا هذِهِ مِنْ عِنْدِکَ قُلْ کُلٌّ مِنْ عِنْدِ اللَّهِ فَما لِهؤُلاءِ الْقَوْمِ لا يَکادُونَ يَفْقَهُونَ حَدِيثاً (78) ترجمه‌ هر جا باشيد درمى‌يابد شما را مرگ و اگر چه باشيد در قلعه‌هاى استوار شده و اگر برسد آنها را خوبى ميگويند اين از نزد خدا است و اگر برسد آنها را بدى ميگويند اين از نزد تو است بگو همه از نزد خدا است پس چيست مر اين گروه را که نزديک نيستند که بفهمند سخنى را.. تفسير مرگ براى انسان بلکه هر موجودى جز ذات واجب الوجود حتم است هر جا باشد اجل او را درمى‌يابد اگر چه در قلعه‌ها و حصارها و قصرهاى محکم مرتفع منزل نمايد که استحکامات آن تمام باشد پس شخص نبايد چندان از جنگ با اعداء وحشت داشته باشد زيرا اگر بعزت کشته شود بهتر از آنستکه با ذلت بميرد و حضرات منافقين اين معنى را احساس نمينمودند حاضر بودند بذلّت بميرند و بعزّت کشته نشوند لذا از جهاد خوددارى مينمودند و بدتر از اين رأى سخيف آنکه اگر در جنگ فتح مينمودند مانند بدر ميگفتند از جانب خدا بود و اگر شکست ميخوردند مانند احد ميگفتند اين از سوء تدبير پيغمبر بود بدتر از همه آنکه در اين اظهارات تقليد يهود را مينمودند چون وقتى پيغمبر (ص) وارد مدينه شد نعمت فراوان بود و پس از آنکه چندى توقف فرمود نقصى در ثمرات و ترقى‌اى در اسعار روى داد يهود گفتند اين از قدم پيغمبر (ص) بوده چنانچه آنها بحضرت موسى هم همين نسبت را ميدادند لذا خداوند به پيغمبر فرمود بگو تمام امور از وفور نعمت و کمى آن و ارزانى و گرانى و غالبيت و مغلوبيت از طرف خدا است و هر کدام براى حکمت و مصلحتى است از تفضّل و احسان و عقوبت و اذعان و امتحان و امتنان و امثال آنها و بسى تعجب است از کسانيکه ندانند کليّه امور بيد قدرت الهى است و برگ از درخت بى‌اذن خدا نمى‌افتد معلوم ميشود اين قبيل اشخاص هيچ سخن صواب و حرف حسابى را نمى‌فهمند.