تفسیر اثنی عشری (حسینی شاه عبدالعظیمی)
مَنْ يُطِعِ الرَّسُولَ فَقَدْ أَطاعَ اللَّهَ وَ مَنْ تَوَلَّى فَما أَرْسَلْناکَ عَلَيْهِمْ حَفِيظاً (80)
بعد از آن، ترغيب عباد مى‌فرمايد به اطاعت رسول:
مَنْ يُطِعِ الرَّسُولَ فَقَدْ أَطاعَ اللَّهَ: هر که اطاعت کند رسول را، پس به تحقيق اطاعت نموده است خداى را که در حقيقت مبلغ اوامر ذات مقدس الهى است.
شأن نزول: مروى است که روزى پيغمبر صلّى اللّه عليه و آله و سلّم فرمود: من احبّنى فقد احبّ اللّه و من اطاعنى فقد اطاع اللّه و من عصانى فقد عصى اللّه.
منافقان گفتند: محمد عيب شرک نمى‌کند و از آن نهى نمى‌نمايد، مگر به جهت آنکه او را خداى خود قرار دهيم مانند نصارى که عيسى را خداى خود گرفتند؛ آيه آمد به اينکه: هر کس اطاعت رسول کند، اطاعت خدا نموده. «1» وَ مَنْ تَوَلَّى فَما أَرْسَلْناکَ عَلَيْهِمْ حَفِيظاً: و هر که اعراض کند از فرمان تو، پس نفرستاديم تو را بر ايشان، حافظ و نگهبان که آنها را از ارتکاب معاصى محافظت کنى. چه بر تو همين ابلاغ است، و بر ماست حساب و عقاب. و نزد بعضى از علما اين حکم به آيه سيف منسوخ است. در اين آيه تسليه خاطر
«1» منهج الصادقين، جلد 3، صفحه 74.
تفسير اثنا عشرى، ج2، ص: 516
مبارک آن حضرت است در اعراض مردمان از او و دلالت بر تعظيم و توقير آن سرور.
چه طاعت او را طاعت خود دانسته، و چگونه نباشد و حال آنکه در ليلة الاسرى به او خطاب فرمود: لولاک لما خلقت الافلاک. و او را مقامى عنايت فرموده که هيچيک از ملائکه مقربين و روحانيين و کرّوبيين و انبياى مرسلين و غير مرسلين و مقدسين به آن مقام نرسيده، بلکه ممکن از براى هيچ ممکنى نبوده و نيست و نخواهد بود که به آن مقام برسد. در اين صورت اطاعت چنين کسى، اطاعت خداست.