اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)
وَ يَقُولُون‌َ طاعَةٌ فَإِذا بَرَزُوا مِن عِندِک‌َ بَيَّت‌َ طائِفَةٌ مِنهُم غَيرَ الَّذِي تَقُول‌ُ وَ اللّه‌ُ يَکتُب‌ُ ما يُبَيِّتُون‌َ فَأَعرِض عَنهُم وَ تَوَکَّل عَلَي اللّه‌ِ وَ کَفي بِاللّه‌ِ وَکِيلاً (81)
و ميگويند که طاعة است يعني اطاعت ميکنيم پس زماني که از نزد تو بروند شبانه اجتماع ميکنند جماعتي از آنها بر غير آنچه که تو فرموده‌اي و خداوند مينويسد آنچه را که شبانه اجتماع کرده‌اند پس از آنها اعراض و صرف نظر کن و توکل بر خدا کن و خداوند تو را کفايت ميکند در وکالت.
اينکه آيه در مذمت جماعتي از منافقين است که موقع تشرف خدمت پيغمبر صلّي اللّه عليه و آله و سلّم اظهار اطاعة ميکنند مخصوصا در امر جهاد ولي در خفاي پيغمبر (ص) شبها دور هم مي‌نشينند و بر خلاف دستور حضرت تصميم ميگيرند خداوند از اسرار آنها مطلع است و بر ضمائر آنها آگاه است و در محلش مينويسد و ضبط ميکند.
وَ يَقُولُون‌َ طاعَةٌ کلمه طاعة متعلق بفعل محذوف است يعني نطيع طاعة چنانچه اگر کسي بشما امري کند در جوابش مي‌گويي سمعا و طاعه.
جلد 5 - صفحه 148
فَإِذا بَرَزُوا مِن عِندِک‌َ بروز بمعني از پرده و غلاف ظاهر شدن است مثل شمشير که از غلاف بيرون آيد و مستور که از ستر خارج شود کانه اينکه منافقين تا مادامي که حضور پيغمبر و مؤمنين هستند عقائد باطني خود را مستور نموده اظهار موافقت ميکنند و ميگويند فرمايشات شما مطاع و متبع است و زماني که از خدمتت خارج ميشوند (بيت طائفة منهم) بيتوته شب بجايي ماندن است يعني شبانه دور هم جمع ميشوند و تصميم بر مخالفت شما ميگيرند (غير الذي تقول) بغير گفته شما عمل ميکنند و بناي مخالفت ميگذارند.
وَ اللّه‌ُ يَکتُب‌ُ ما يُبَيِّتُون‌َ يا در نامه عمل آنها نوشته ميشود يا در جاي ديگر ضبط ميشود.
فَأَعرِض عَنهُم همچه اصحابي بکار شما نميآيد بايد چشم از آنها پوشيد يا در ميدان جنگ حاضر نميشوند يا اگر حاضر شدند فرار ميکنند و باعث شک مسلمين ميشوند چنانچه در احد کردند.
وَ تَوَکَّل عَلَي اللّه‌ِ تو کار خود بخدا واگذار و خوش دل باش، خداوند تو را ياري خواهد فرمود و نصرت ظفر را نصيب تو خواهد نمود (که رحم اگر نکند مدعي خدا بکند) وَ کَفي بِاللّه‌ِ وَکِيلًا احتياج بديگري نداري وَ مَن يَتَوَکَّل عَلَي اللّه‌ِ فَهُوَ حَسبُه‌ُ إِن‌َّ اللّه‌َ بالِغ‌ُ أَمرِه‌ِ طلاق آيه 3.