اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)
مَن يَشفَع شَفاعَةً حَسَنَةً يَکُن لَه‌ُ نَصِيب‌ٌ مِنها وَ مَن يَشفَع شَفاعَةً سَيِّئَةً يَکُن لَه‌ُ کِفل‌ٌ مِنها وَ کان‌َ اللّه‌ُ عَلي کُل‌ِّ شَي‌ءٍ مُقِيتاً (85)
کسي که شفاعة کند شفاعة نيکي از براي او است نصيبي از آن نيکي و کسي که شفاعة کند شفاعة بدي از براي او است سهمي از بدي و خداوند بر هر چيزي سزايي ميدهد.
اصل شفاعت از شفع است بمعني جفت مقابل و ترکه بمعني يک تايي است و شفاعة حسنة اينکه است که در حق مؤمني از بزرگي خواهش کند که همين نحو که من مورد عنايت هستم او را هم مورد عنايت خود قرار ده چه راجع بامور دنيوي باشد و چه اخروي.
و مسئله شفاعت محمّد و آل صلّي اللّه عليه و آله و سلّم و غير اينها از ضروريات مذهب شيعه است و کلام در آن در چهار مقام واقع ميشود: 1- در اثبات شفاعة از آيات و اخبار.
جلد 5 - صفحه 154
2- در رد شبهات منکرين. 3- در تعيين شفعاء که کيانند. 4- در کساني که نائل بشفاعت ميشوند. و چون اينکه بحث دامنه دارد و از وضع اينکه کتاب خارج است حواله ميدهيم بکتاب کلم الطيب جلد سوم ص 237- 245، و بشرح آيه قناعت ميکنيم.
مَن يَشفَع شَفاعَةً حَسَنَةً کسي که در حق مؤمن نزد خدا دعا کند يا طلب مغفرت نمايد راجع بحوائج دنيوي يا اخروي يا نزد پيغمبر يا امام يا بزرگي سفارشي بکند خداوند همان دعا را در حق خودش بيشتر و بهتر مستجاب ميفرمايد و گناهان آن را ميآمرزد و پيغمبر و امام و آن بزرگ بخود او بيشتر عنايت ميکنند و اخبار در اينکه باب بسيار داريم و بس است براي اثبات اينکه موضوع همين آيه شريفه که تصريح ميفرمايد يَکُن لَه‌ُ نَصِيب‌ٌ مِنها مرجع ضمير منها ممکن است شفاعة باشد که از همان مغفرت و استجابت دعا که طلب کرده نصيبي هم باو ميدهند و ممکن است حسنة باشد که باو هم حسنه ميدهند.
وَ مَن يَشفَع شَفاعَةً سَيِّئَةً بعضي گفتند مراد دعاء عليه است که نفرين و لعن و غير اينها، ولي اينکه اشتباه است زيرا خصومت است نه شفاعت و اينکه نسبت بمؤمن جايز نيست و نسبت بکافر و منافق و مخالف افضل عبادات و از آثار تبري است بلکه شفاعت سيئه اينکه است که در امر معصيت شفاعة کند مثل اينکه واسطه شود براي انجام عمل حرامي نزد بزرگي که فلان را براي عضويت فلان مرکز معصيت مثل سينما يا اجزاء ظلمه يا نزد فاحشه براي زنا و امثال اينها، يا اينکه نزد پيغمبر در حق کفار و اعداء دين شفاعت کند مثل شفاعت عثمان در حق حکم إبن عاص و فرزندش مروان.
يَکُن لَه‌ُ کِفل‌ٌ مِنها کفل بمعني ضم شيئي بشيئي و ضم شخص بشخص يُؤتِکُم کِفلَين‌ِ مِن رَحمَتِه‌ِ حديد آيه 48 فَقال‌َ أَکفِلنِيها سوره ص آيه 23،
جلد 5 - صفحه 155
أَيُّهُم يَکفُل‌ُ مَريَم‌َ آل عمران آيه 44، و مراد اينجا آنکه شفيع يا مشفع در سيئه شريک است.
کان‌َ اللّه‌ُ عَلي کُل‌ِّ شَي‌ءٍ مُقِيتاً مقيت از ماده قوت است بمعني خوردن بمقدار سد رمق و حفظ هر چيزي، و مراد از مقيت در اينکه آيه حافظ مقتدر معطي يعني حفظ هر چيزي را ميکند و بمقدار لازم از قوت باو عطاء ميفرمايد و قدرت بر حفظ و اعطاء دارد بهر کس هر چه لايق بداند از ثواب يا استحقاق داشته باشد از عقاب قدرت دارد و اللّه العالم.