اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)
وَدُّوا لَو تَکفُرُون‌َ کَما کَفَرُوا فَتَکُونُون‌َ سَواءً فَلا تَتَّخِذُوا مِنهُم أَولِياءَ حَتّي يُهاجِرُوا فِي سَبِيل‌ِ اللّه‌ِ فَإِن تَوَلَّوا فَخُذُوهُم وَ اقتُلُوهُم حَيث‌ُ وَجَدتُمُوهُم وَ لا تَتَّخِذُوا مِنهُم وَلِيًّا وَ لا نَصِيراً (89)
دوست ميدارند و اميدوارند که شما هم اگر کافر شويد چنانچه آنها کافر شدند و با آنها مساوي شويد و ملحق شويد بمشرکين يعني در اينکه مقام هستند پس شما نبايد آنها را بدوستي بگيريد مگر آنکه آنها از مشرکين جدا شوند و هجرت کنند در راه الهي يعني از روي حقيقت ايمان بياورند و بشما ملحق شوند و اگر اعراض کردند و بهمان کفر باقي ماندند آنها را دست گير کنيد و بکشيد هر جايي که آنها را يافتيد و آنها را بدوستي و نصرت نگيريد توهم نکنيد که دوست شما باشند و شما را يارانند.
وَدُّوا لَو تَکفُرُون‌َ کَما کَفَرُوا البته هر مذهب باطلي در مقام است که ديگران را با خود همراه و هم کيش نمايد و بدسائسي و وسائلي دشمنان دين ميخواهند که جمعيت مؤمنين را از اطراف پيغمبر صلّي اللّه عليه و آله و سلّم جدا کنند تا بتوانند با پيغمبر طرفيت کنند و از بين ببرند فَتَکُونُون‌َ سَواءً پس شما را با خود مساوي کنند در طرفيت با حضرت رسول و مقاتله با او.
فَلا تَتَّخِذُوا مِنهُم أَولِياءَ متوجه باشيد که با احدي از آنها تماس نگيريد و فريب آنها را نخوريد و اغفال نشويد که آنها را دوست و ولي خود پنداريد مثل اينها مثل شيطان است دشمن آشکاراي شما است ولي از راه دوستي ميخواهد شما را فريب دهد، و اينکه موضوع را در بسياري از آيات شريفه قرآن که با دشمنان دين دوستي نکنيد و آنها را دوست خود نگيريد خداوند گوشزد مؤمنين فرموده در سوره ممتحنه از ابتداء سوره تا نه آيه بِسم‌ِ اللّه‌ِ الرَّحمن‌ِ الرَّحِيم‌ِ، يا أَيُّهَا الَّذِين‌َ
جلد 5 - صفحه 162
آمَنُوا لا تَتَّخِذُوا آباءَکُم وَ إِخوانَکُم أَولِياءَ إِن‌ِ استَحَبُّوا الکُفرَ عَلَي الإِيمان‌ِ وَ مَن يَتَوَلَّهُم مِنکُم فَأُولئِک‌َ هُم‌ُ الظّالِمُون‌َ و موارد ديگر از آيات.
حَتّي يُهاجِرُوا فِي سَبِيل‌ِ اللّه‌ِ مگر اينکه پشيمان شوند و از کفر دست بر دارند و بشرف اسلام مشرف شوند و مهاجرت کنند براي خدا و بشما ملحق شوند.
فَإِن تَوَلَّوا پس اگر دست از شرک بر نداشتند و از شما اعراض کردند و رو بر گردانيدند فَخُذُوهُم وَ اقتُلُوهُم پس آنها را دست بياوريد و دست گير کنيد و بکشيد حَيث‌ُ وَجَدتُمُوهُم خواه در حرم باشند يا در حل يا در مکه باشند يا خارج از مکه که ريشه فساد کنده شود و ديگران را نتوانند اضلال کنند.
وَ لا تَتَّخِذُوا مِنهُم وَلِيًّا وَ لا نَصِيراً تصور نکنيد که آنها دوست شما هستند يا بشما کمک ميدهند آنها را دوست نگيريد و از آنها طلب نصرت نکنيد زيرا آنها شريک دزدند و رفيق قافله لعنهم اللّه.