تفسیر اثنی عشری (حسینی شاه عبدالعظیمی)
سَتَجِدُونَ آخَرِينَ يُرِيدُونَ أَنْ يَأْمَنُوکُمْ وَ يَأْمَنُوا قَوْمَهُمْ کُلَّما رُدُّوا إِلَى الْفِتْنَةِ أُرْکِسُوا فِيها فَإِنْ لَمْ يَعْتَزِلُوکُمْ وَ يُلْقُوا إِلَيْکُمُ السَّلَمَ وَ يَکُفُّوا أَيْدِيَهُمْ فَخُذُوهُمْ وَ اقْتُلُوهُمْ حَيْثُ ثَقِفْتُمُوهُمْ وَ أُولئِکُمْ جَعَلْنا لَکُمْ عَلَيْهِمْ سُلْطاناً مُبِيناً (91)
سَتَجِدُونَ آخَرِينَ: زود باشد که بيايند قومى ديگر، يعنى «غطفان»، يا «بنى اسد» که به مدينه آمده و اظهار اسلام کنند، يُرِيدُونَ أَنْ يَأْمَنُوکُمْ:
مى‌خواهند که ايمن شوند از شما. و چون از مدينه باز گردند، کافر شوند.
وَ يَأْمَنُوا قَوْمَهُمْ: و ايمن شوند از قوم خود، کُلَّما رُدُّوا إِلَى الْفِتْنَةِ: هرگاه باز گردانيده شوند و بخوانند ايشان را به سوى کفر يا قتال و جدال با اهل اسلام.
أُرْکِسُوا فِيها: باز گردانيده شوند از آن فتنه با قبح رده. فَإِنْ لَمْ يَعْتَزِلُوکُمْ: پس اگر کناره نگيرند از قتال شما، وَ يُلْقُوا إِلَيْکُمُ السَّلَمَ: و القا نکنند به سوى شما صلح و طلب امان را، وَ يَکُفُّوا أَيْدِيَهُمْ: و باز ندارند دستهاى خود را از قتال شما، فَخُذُوهُمْ وَ اقْتُلُوهُمْ: پس بگيريد و بکشيد ايشان را، حَيْثُ ثَقِفْتُمُوهُمْ: هر جا که دست يابيد بر ايشان، وَ أُولئِکُمْ جَعَلْنا لَکُمْ عَلَيْهِمْ سُلْطاناً مُبِيناً: آن
تفسير اثنا عشرى، ج2، ص: 538
جماعت، قرار داديم ما شما را بر ايشان، حجتى روشن در تعرض به قتل و سبى ايشان. و آن حجت، وضوح کفر و وقوع عذر و مکر ايشان باشد. و تسميه حجت به سلطان، جهت آنست که به آن بر خصم غالب مى‌شوند. و گويند: مراد تسلّطى ظاهر است که اذن بود در قتل ايشان.
از حضرت صادق عليه السّلام مروى است که اين آيه در باره عيينة بن حصين فزارى نازل شد که به جهت وقوع قحط در بلاد ايشان، خدمت پيغمبر صلّى اللّه عليه و آله و سلّم آمد و موادعه نمود با آن حضرت به آنکه در بطن نخله اقامه نمايد و حضرت تعرض به او و قومش نرساند. و او منافق بود و پيغمبر صلّى اللّه عليه و آله و سلّم او را الاحمق المطاع فى قومه نام نموده. «1»