تفسیر اثنی عشری

تفسیر اثنی عشری (حسینی شاه عبدالعظیمی) إِلاَّ الْمُسْتَضْعَفِينَ مِنَ الرِّجالِ وَ النِّساءِ وَ الْوِلْدانِ لا يَسْتَطِيعُونَ حِيلَةً وَ لا يَهْتَدُونَ سَبِيلاً (98) آن جماعت تارکين، در جهنم مأوى کنند، إِلَّا الْمُسْتَضْعَفِينَ مِنَ الرِّجالِ وَ النِّساءِ وَ الْوِلْدانِ‌: مگر کسانى که به حسب واقع ضعيف و عاجزند از مردان و زنان و صبيان که، لا يَسْتَطِيعُونَ حِيلَةً: استطاعت و توانائى ندارند بر چاره‌اى، وَ لا يَهْتَدُونَ سَبِيلًا: و نمى‌شناسند راه مدينه را و طريق بيرون آمدن آن را. در انوار گفته: ذکر ولدان، اگر مماليکند ظاهر است، و اگر صبيانند جهت مبالغه در امر هجرت است. و اشعار به آنکه ايشان بر صدد وجوب هجرتند و محيصى از آن ندارند به حيثيتى که والدان ايشان چون بالغ شوند و قادر گردند بر هجرت، ايشان را ناچار هجرت بلا تأخير است؛ و استطاعت حيله، وجدان اسباب هجرت است. و ما يتوقف عليه و اهتدى سبيل، معرفت طريق است يا بنفسه يا به دليل.