اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)
فَأُولئِک‌َ عَسَي اللّه‌ُ أَن يَعفُوَ عَنهُم وَ کان‌َ اللّه‌ُ عَفُوًّا غَفُوراً (99)
پس اينها را اميد هست که خداوند عفو فرمايد از عقوبت شرک و ترک اسلام و اعمال سوء آنها و خداوند عفو کننده و آمرزنده است.
سؤال- همان استثناء در آيه قبل مطابق با برهان کافي بود در دلالت بر عدم مؤاخذه بمقتضي العدل احتياج باين جمله نبود سيّما بتعبير عسي اللّه که ميشود عفو نفرمايد.
جواب- بسياري از معاصي داريم که بحکم عقل حتي عقول ناقصه هم درک ميشود مثل شرب و زنا و ظلم و بسياري از قبايح عقليه و افعال قبيحه از اخلاق رذيله و اعمال سيّئه که مؤاخذه بر آنها قبيح نيست و اينکه آيه دلالت دارد که خداوند در حق مستضعفين از آنها هم صرف نظر ميفرمايد.
فَأُولئِک‌َ اينکه مستضعفين از رجال و نساء و ولدان را عَسَي اللّه‌ُ اميد است و اينکه کلمه دلالت دارد بر وعده الهي که محال است تخلّف شود و لو استحقاقش باشد أَن يَعفُوَ عَنهُم عفو گذشت است از انتقام وَ کان‌َ اللّه‌ُ عَفُوًّا بسيار گذشت ميکند غَفُوراً و ميآمرزد و پرده پوشي ميکند از بنده‌گانش.
183