اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)
وَ لا تُجادِل عَن‌ِ الَّذِين‌َ يَختانُون‌َ أَنفُسَهُم إِن‌َّ اللّه‌َ لا يُحِب‌ُّ مَن کان‌َ خَوّاناً أَثِيماً (107)
و مجادله نکن از کساني که بجانهاي خود خيانت ميکنند محققا خداوند دوست نميدارد کسي را که کارش خيانت است و معصيت و گناه.
وَ لا تُجادِل در اينکه مقام بمعني طرفداري است عَن‌ِ الَّذِين‌َ يَختانُون‌َ أَنفُسَهُم از آدم خيانت کار طرفداري از حق بسيار ممدوح است چه مطالب حقه از عقائد و احکام شرعيه و قضاياي حقه باشد و چه از صاحب حق باشد و قوله تعالي وَ جادِلهُم بِالَّتِي هِي‌َ أَحسَن‌ُ اشاره بهمين است که در سوره نحل آيه 626 ميفرمايد ادع‌ُ إِلي سَبِيل‌ِ رَبِّک‌َ بِالحِکمَةِ وَ المَوعِظَةِ الحَسَنَةِ وَ جادِلهُم بِالَّتِي هِي‌َ أَحسَن‌ُ اما طرفداري از باطل يا از اشخاص خيانتکار و دعاة باطله بسيار مذموم است که بخواهد ابطال حقي يا اثبات باطلي را کند و آيه اشاره بهمين است و خطاب اگر چه برسول اکرم صلّي اللّه عليه و آله و سلّم است لکن حکم مطلق است و مراد امت است و الا مقام رسالت اجل از اينست که طرفدار خائن باشد يا طرفدار باطل.
سؤال- خائن خيانت بديگران ميکند يا عرض يا نفس يا مال و در آيه تعبير فرمود بخيانت بنفس خود.
جواب- اولا هر فاسق و فاجري آنچه ميکند و بال و نکبتش در دنيا و آخرت بخودش متوجه ميشود خائن هم و بال خيانتش عقوبة عملش بخود بر ميگردد إِن أَحسَنتُم أَحسَنتُم لِأَنفُسِکُم وَ إِن أَسَأتُم فَلَها بني اسرائيل آيه 7. و ثانيا ممکن است کلمه أَنفُسَهُم بمعني يکديگر باشد مثل فَاقتُلُوا أَنفُسَکُم که خيانت بيکديگر ميکنند.
(مسئلة)
خيانة در امر دين خيانت با انبياء و اولياء و مؤمنين است چه در جان آنها يا عرض
جلد 5 - صفحه 196
آنها يا مال آنها و چه در اقوال و افعال آنها که غيبت کند يا بازگو کند و اينکه مشتمل بر معاصي بسياري است: ظلم، اذيت، نفاق، غيبت، اهانت، تمامي و غير اينها از صفات خبيثه و اعمال سيئه و لذا ميفرمايد إِن‌َّ اللّه‌َ لا يُحِب‌ُّ مَن کان‌َ خَوّاناً أَثِيماً اينکه کلمه لا يحب از هزار وعده عقوبت سخت‌تر است زيرا که هيچگونه رحمتي شامل آن نخواهد شد و احدي شفاعت او را نخواهد کرد و نجاتي از براي او نخواهد بود چنانچه عکس آن که بفرمايد إِن‌َّ اللّه‌َ يُحِب‌ُّ التَّوّابِين‌َ وَ يُحِب‌ُّ المُتَطَهِّرِين‌َ بقره آيه 222 که هيچگونه عذابي باو متوجه نخواهد شد و در ذيل همين آيه گذشت، و مراد از خوان صيغه مبالغه يعني بسيار خيانتکار است کانه شغل او خيانت است، و اثيم صفة مشبهة است که اثم بر او ثابت و محقق است.