اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)
لا خَيرَ فِي کَثِيرٍ مِن نَجواهُم إِلاّ مَن أَمَرَ بِصَدَقَةٍ أَو مَعرُوف‌ٍ أَو إِصلاح‌ٍ بَين‌َ النّاس‌ِ وَ مَن يَفعَل ذلِک‌َ ابتِغاءَ مَرضات‌ِ اللّه‌ِ فَسَوف‌َ نُؤتِيه‌ِ أَجراً عَظِيماً (114)
خيري نيست در بسياري از اسراري که بين دو نفر يا زيادتر گفته ميشود مگر آنکه امر بصدقه باشد يا امر بمعروفي يا در مقام اصلاح بين مسلمين باشد و کسي که چنين باشد پس بزودي خداوند باو اجر عظيمي مرحمت ميکند در صورتي که براي خوشنودي حق باشد.
لا خَيرَ نفي جنس است که هيچگونه خيري بر او نيست فِي کَثِيرٍ مِن نَجواهُم نجوي باصطلاح تنگ گوشي صحبت کردن است و تعبير بسر ميکنند اسراري که بين اثنين يا بيشتر مستور باشد و از سايرين اهل مجلس مخفي باشد و داعي بر اخفاء بواسطه ضرريست که بآنها متوجه شود يا غيبت آنها و غيبت گويي آنها است يا در مقام اضرار بآنها است يا لا اقل اسباب خيال آنها و ناراحتي آنها ميشود
جلد 5 - صفحه 205
لذا در بسياري از آيات نهي از آن شده إِنَّمَا النَّجوي مِن‌َ الشَّيطان‌ِ لِيَحزُن‌َ الَّذِين‌َ آمَنُوا مجادله آيه 10، و ميفرمايد أَ لَم تَرَ إِلَي الَّذِين‌َ نُهُوا عَن‌ِ النَّجوي مجادله آيه 8، و بعبارت روشن‌تر نجوي بمعني راز گفتن است و از همين باب است مناجات با خدا يعني راز گفتن با خدا.
إِلّا مَن أَمَرَ بِصَدَقَةٍ صدقه شامل جميع وجوه بريه ميشود از زکاة و خمس و صله رحم و ساير صدقات مندوبه و واجبه و غرض از نجواي در صدقه براي حفظ آبروي فقراء و ارحام و سادات باشد که نزد ديگران خجلت نکشند (او معروف) که امر بمعروف و نهي از منکر هم اگر بطريق سر و نجوي باشد حفظ شئونات طرف شده و هتک حرمة او نشده.
أَو إِصلاح‌ٍ بَين‌َ النّاس‌ِ که عبادت بسيار بزرگي است حتي در اخبار دارد که دروغ گفتن در مقام اصلاح ذات البين محذوري ندارد و افضل است از يک سال عبادت بصلاة و صوم و اينکه سه مورد از باب مثال است بلکه هر امر خيري را شامل ميشود مثل نجواي با خدا يا اسرار سپرده بشيعه از طرف ائمه عليهم السلام براي حفظ تقيه و امثال اينها.
وَ مَن يَفعَل ذلِک‌َ اشاره بصدقه و معروف و اصلاح است ابتِغاءَ مَرضات‌ِ اللّه‌ِ اغراض دنيويه يا فاسده نباشد فقط براي رضاي خدا باشد (فسوف) اشاره بقيامت است (نؤتيه) خداوند عطا ميفرمايد (اجرا عظيما).