اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)
إِن‌َّ اللّه‌َ لا يَغفِرُ أَن يُشرَک‌َ بِه‌ِ وَ يَغفِرُ ما دُون‌َ ذلِک‌َ لِمَن يَشاءُ وَ مَن يُشرِک بِاللّه‌ِ فَقَد ضَل‌َّ ضَلالاً بَعِيداً (116)
محققا خدا نميآمرزد اينکه کسي شرک باو آورد و اما غير مشرک را ميآمرزد هر که را بخواهد و کسي که شرک بخدا آورد گمراه ميشود بگمراهي بسيار دور.
اينکه آيه شريفه ارجي آيات قرآني است يعني بيشتر اميدواري دارد زيرا جمله إِن‌َّ اللّه‌َ لا يَغفِرُ أَن يُشرَک‌َ بِه‌ِ مسلما در موردي است که مشرک تائب نشود و با حال شرک از دنيا برود زيرا اگر تائب شد و دست از شرک برداشت مسلما مورد مغفرت الهي است پس جمله وَ يَغفِرُ ما دُون‌َ ذلِک‌َ غير مشرک هر که باشد و هر چه باشد مورد مغفرت هست و لو بي‌توبه از دنيا برود غاية الامر کساني که در حکم مشرک هستند از ارباب ضلالت و مخالفين ائمه اطهار حکم مشرک را دارند در عدم قابليت مغفرت
(و من جحدکم کافر و من حاربکم مشرک و من رد عليکم فهو في اسفل درک الجحيم)
زيارت جامعه.
لِمَن يَشاءُ تعليق بر مشيت براي اينست که اگر مغفرت او موافق حکمت و مصلحت و حسن است البته ميآمرزد و اگر بر خلاف حسن است و قابل تفضل نيست نميآمرزد و مکرر گفته‌ايم و بادله قطعيه ثابت و محقق است که مؤمن اگر با ايمان از دنيا برود مورد مغفرت و تفضل و شفاعت خواهد بود و عمده خطر معاصي اينست که
جلد 5 - صفحه 209
باعث سلب ايمان شود حين الموت.
وَ مَن يُشرِک بِاللّه‌ِ چه شرک در ذات باشد مثل إبن کمونه يا شرک در صفات مثل اشاعره يا شرک در افعال مثل مفرضه يا شرک در عبادت مثل عبده اصنام فَقَد ضَل‌َّ ضَلالًا بَعِيداً زيرا مشرک از قدم اول که توحيد باشد از جاده مستقيم منحرف شده تا قدم آخر و هر چه برود دورتر گردد.