تفسیر اثنی عشری

تفسیر اثنی عشری (حسینی شاه عبدالعظیمی) لَعَنَهُ اللَّهُ وَ قالَ لَأَتَّخِذَنَّ مِنْ عِبادِکَ نَصِيباً مَفْرُوضاً (118) تفسير اثنا عشرى، ج‌2، ص: 578 لَعَنَهُ اللَّهُ‌: صفت دوم شيطان است، يعنى شيطانى که جامع صفت مريد و لعن و طرد شده از رحمت الهى است، و خداوند او را از رحمت واسعه خود رانده و دور ساخته به سوء اختيار خود شيطان که امتناع از امر الهى و معارضه با حضرت سبحانى کرده است. بدين سبب مطرود و مردود و ملعون گرديده، و متابعت خطوات او، باعث اضلال و اغوا مى‌باشد. و چون شيطان دشمن قوى و سببى تام در اضلال و اغواى بندگان است. از اين جهت حق تعالى قول او را حکايت مى‌فرمايد که دال است به اعتراف او در اضلال و اغوا، تا مکلّفان از او محترز شوند و به وسوسه او گمراه نشوند؛ که: وَ قالَ لَأَتَّخِذَنَّ مِنْ عِبادِکَ‌: و گفت شيطان در مقابل خطاب الهى که: فاخرج منها فانّک رجيم و انّ عليک لعنتى الى يوم الدّين، هر آينه فرا گيرم و اتخاذ کنم از بندگان تو به اغوا و اضلال، نَصِيباً مَفْرُوضاً: بهره‌اى مقرر شده که آن را، «بعث النار» گويند. و از هزار نفر انس، نهصد و نود و نه «بعث النار» خواهد چنانچه در اخبار، به صحت پيوسته که حضرت رسالت صلّى اللّه عليه و آله و سلّم در حين تلاوت اين آيه فرمود: من بنى آدم تسع و تسعون و فى النّار و واحد فى الجنّة. و به روايت ديگر: من کلّ الف واحد للّه و سايرهم للنّار و لإبليس. «1» تنبيه: بدان که حق تعالى در اين آيه اولا بيان برهان کرده بر آنکه شرک در غايت ضلالت است بر سبيل تعليل به آنکه: آنچه مشرکان آن را شريک خدا مى‌گردانند، منفعل و غير مختارند، و خداى به حق قادر مختار و فاعل غير منفعل است.