اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)
لَعَنَه‌ُ اللّه‌ُ وَ قال‌َ لَأَتَّخِذَن‌َّ مِن عِبادِک‌َ نَصِيباً مَفرُوضاً (118)
لعنت نمود خداوند شيطان را و گفت شيطان که من از بندگان تو يک قسمت را اتخاذ ميکنم معين و مفروض.
لَعَنَه‌ُ اللّه‌ُ لعن بمعني بعد از رحمت است يعني خداوند شيطان را از رحمت خود دور فرمود که خردلي رحمت شامل حالش نشود و بکلي از قابليت رحمت افتاد مثل هسته که فاسد شود و ديگر قابل کشت و زرع نباشد و از اينکه جهت است که لعن مؤمن جايز نيست چون نفس ايمان باعث قابليت رحمة است و لو غرق معاصي باشد و اما غير مؤمن از قابليت افتاده و لعنش جايز بلکه ممدوح است چه مشرک باشد و چه کافر و چه مخالف و معاند بالاخص اعداء اهل بيت عصمت و طهارت.
وَ قال‌َ لَأَتَّخِذَن‌َّ اتخاذ بمعني قبول گرفتن است با اخذ فرق دارد يعني بندگان خود باختيار خود تسليم من ميشوند نه آنکه من بروم و بجبر و عنف آنها را بربايم چنانچه در قرآن ميفرمايد وَ قال‌َ الشَّيطان‌ُ لَمّا قُضِي‌َ الأَمرُ إِن‌َّ اللّه‌َ وَعَدَکُم وَعدَ الحَق‌ِّ وَ وَعَدتُکُم فَأَخلَفتُکُم وَ ما کان‌َ لِي عَلَيکُم مِن سُلطان‌ٍ إِلّا أَن دَعَوتُکُم فَاستَجَبتُم لِي فَلا تَلُومُونِي وَ لُومُوا أَنفُسَکُم الايه ابراهيم آيه 22.
مِن عِبادِک‌َ من تبعيضيه است يعني بعضي از بندگان تو را (نصيبا) نصيب سهم است يعني يک سهم و يک قسمت از بندگان تو را (مفروضا) فرض جدا کردن است اشاره به اينکه از بندگي کردن تو جدا ميکنم چنانچه خودش ميگويد ثُم‌َّ لَآتِيَنَّهُم مِن بَين‌ِ أَيدِيهِم وَ مِن خَلفِهِم وَ عَن أَيمانِهِم وَ عَن شَمائِلِهِم وَ لا تَجِدُ أَکثَرَهُم شاکِرِين‌َ اعراف آيه 17 و نيز ميگويد لَأَقعُدَن‌َّ لَهُم صِراطَک‌َ المُستَقِيم‌َ اعراف آيه
جلد 6 - صفحه 16
212