اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)
وَ لِلّهِ ما فِي السَّماواتِ وَ ما فِي الأَرضِ وَ لَقَد وَصَّينَا الَّذِينَ أُوتُوا الکِتابَ مِن قَبلِکُم وَ إِيّاکُم أَنِ اتَّقُوا اللّهَ وَ إِن تَکفُرُوا فَإِنَّ لِلّهِ ما فِي السَّماواتِ وَ ما فِي الأَرضِ وَ کانَ اللّهُ غَنِيًّا حَمِيداً (131)
و از براي خدا است آنچه در آسمانها و آنچه در زمين است و هر آينه سفارش کرديم و دستور داديم بکساني که قبل از شما بودند از کساني که بر آنها کتاب فرستاديم و بشما هم سفارش نموديم که متقي باشيد و اگر از فرمان خدا سرپيچي کرديد و کافر شديد بدستگاه الهي ضرري وارد نخواهد شد زيرا از براي او است آنچه در آسمانها و آنچه در زمين است و او است غني بالذات و حميد در جميع کمالات وَ لِلّهِ ما فِي السَّماواتِ کليه عوالم علوي از عالم لاهوت و جبروت و عالم انوار و مجردات و ماديات از کرات جويه و منظومههاي شمسيه و ملائکه علويه و سفليه وَ ما فِي الأَرضِ از هيولاي صرفه و عناصر و جمادات و نباتات و حيوانات و جن و انس و جواهرات و اعراض.
وَ لَقَد وَصَّينَا وصيت الهي فرمان و دستور و اوامر او است و تعبير بوصيت بمناسبت پند و اندرز است که اينکه دستورات نه براي نفع الهي است بلکه صلاح
جلد 6 - صفحه 230
شما است و فوائدش عائد بشما ميشود.
الَّذِينَ أُوتُوا الکِتابَ مِن قَبلِکُم يهود و نصاري بلکه امم سابقه امة آدم و نوح و هود و صالح و ابراهيم و ساير انبياء قبل از موسي و عيسي و اياکم و نيز وصيت کرديم شما مسلمين را أَنِ اتَّقُوا اللّهَ امر بتقوي ارشاديست که حکم عقل بر او قائم است و مترتب نميشود بر مخالفت او جز ضررهايي که بر ترک واجبات و ارتکاب محرمات از مضار دنيويه و عقوبات اخرويه که در اثر معاصي مترتب ميشود و مراتب تقوي را مکرر متذکر شدهايم:
1- تقواي از شرک و کفر و ضلالت که باعث خلود در عذاب ميشود 2- تقواي از معاصي که موجب زوال ايمان ميشود و لو آخر عمر که آنهم موجب خلود ميشود 3- تقواي از معاصي کبار که آنهم موجب استحقاق عذاب ميشود 4- از کليه معاصي حتي الصغار. 5- از امور دنيويه که باعث اشتغال نفس ميشود و مانع از ذکر خدا و اعمال مستحبه. 6- از توجه بغير خدا. 7- از اخلاق رذيله که باعث انحطاط درجه ميشود و تنزل رتبه.
وَ إِن تَکفُرُوا کافر شديد بترک تقوي بمراتبه ضرري بدستگاه الهي وارد نخواهد شد چنانچه اگر تمام متقي شدند نفعي بدستگاه او نميرسد.
فَإِنَّ لِلّهِ ما فِي السَّماواتِ وَ ما فِي الأَرضِ تغييري در مملکت او پيدا نخواهد شد آن قدر بنده صالح دارد از ملائکه و مؤمنين جن و انس بلکه تمام موجودات که کفر شما نسبت قطره است بدرياي عميق و نسبت ذره است بفضاء وسيع.
وَ کانَ اللّهُ غَنِيًّا غني را گفتيم اعظم صفات ربوبي است بمعني دارايي داراي جميع صفات کمال و جمال و منزه از جميع نقائص و عيوب که صفات جلالش گويند و لازمه او سلب احتياج و فقر است (حميدا) تمام افعال و صفات او سزاوار حمد است که مختص باو است و بس.
231