تفسیر روان جاوید

تفسیر روان جاوید (ثقفى تهرانى) وَ الَّذِينَ آمَنُوا وَ عَمِلُوا الصَّالِحاتِ أُولئِکَ أَصْحابُ الْجَنَّةِ هُمْ فِيها خالِدُونَ (82) ترجمه‌ و آنانکه ايمان آوردند و بجا آوردند کارهاى شايسته را آنان اهل بهشتند ايشان در آن جاويدانيانند.. تفسير ايمان بآنچه بايد اعتقاد نمود از اصول دين و مذهب و اعمال صالحه از فعل واجبات و کف نفس از محرمات موجب خلود در بهشت است چون حذف متعلق و جمع محلّى بالف و لام مفيد عموم است و در منهج الصادقين است که خلود اگرچه بحسب وضع بمعنى مکث طويل است ولى اينجا مراد دوام و ثبات ميباشد باجماع امّت و بنظر حقير اين بيان خالى از وجه است زيرا خلود در لغت هم بمعنى دوام و جاويدان و هميشگى ترجمه شده است و در عرف هم به همين معنى استعمال ميشود و اينکه بهشت را خلد ناميده‌اند براى آنستکه دائم و جاويدان است بنابراين شبهه در دلالت اين آيه و آيه سابق بر خلود باقى نميماند و نيز دلالت دارد اين دو آيه جمعا بر آنکه مؤمن مخلّد در آتش نيست زيرا که شرط خلود در نار بموجب آيه قبل آنستکه گناه احاطه بشخص کرده باشد و هيچ ثواب نداشته باشد و شرط خلود در بهشت هم آنستکه ايمان و اعمال صالحه داشته باشد پس اگر فرض شود کسى ايمان داشته باشد و اعمال صالحه نداشته باشد بايد نه در جهنم مخلد باشد و نه در بهشت و لازمه‌اش آنستکه چندى در جهنم باشد و بعد به بهشت برود زيرا عکسش که ابتداء به بهشت برود و بعد بجهنم خلاف اجماع است و منافى با اعتبار و غلبه رحمت بر غضب و خلود چنانچه با منقطع الاخر بودن منافى است با منقطع الاول بودن هم وفق ندارد.