تفسیر اثنی عشری

تفسیر اثنی عشری (حسینی شاه عبدالعظیمی) وَ رَفَعْنا فَوْقَهُمُ الطُّورَ بِمِيثاقِهِمْ وَ قُلْنا لَهُمُ ادْخُلُوا الْبابَ سُجَّداً وَ قُلْنا لَهُمْ لا تَعْدُوا فِي السَّبْتِ وَ أَخَذْنا مِنْهُمْ مِيثاقاً غَلِيظاً (154) تفسير اثنا عشرى، ج‌2، ص: 636 وَ رَفَعْنا فَوْقَهُمُ الطُّورَ: و برداشتيم بالاى سر ايشان طور را به مقدار عرض لشگر در وقتى که امتناع کردند از عمل به آنچه در تورات است، و از قبول آنچه موسى به آنها آورده بود، بِمِيثاقِهِمْ‌: به سبب پيمان و عهد ايشان، يعنى تا به جهت خوف وقوع کوه بر آنها، قبول پيمان و عهدى نمايند که حق تعالى به ايشان امر فرموده بود از قبول ايمان و اقرار به آنچه موسى آورده، و عمل به احکام تورات. ايشان روى به زمين نهاده و به يک چشم، نگاه در آن کوه مى‌کردند به جهت ترس وقوع آن. اين است که عادت يهود بر اين شده که سجده را به يک طرف روى نمايند. وَ قُلْنا لَهُمُ ادْخُلُوا الْبابَ سُجَّداً: و گفتيم مر ايشان را بعد از نقض عهد، به زبان يوشع بن نون که داخل شويد به دروازه شهر اريحا، در حالتى که سجده کنندگان باشيد. و آن وقتى بود که به بيت المقدس رسيدند، خواستند از در ديگر داخل شوند. ما گفتيم از باب ايليا درآييد. و به کلمه «حطه» که به زبان شما کلمه استغفار است، قائل شويد. ايشان از سجده امتناع نموده و از در ديگر داخل شدند و به جاى حطه «حنطه» گفتند. وَ قُلْنا لَهُمْ لا تَعْدُوا فِي السَّبْتِ‌: و گفتيم ما مر ايشان را بر زبان داود عليه السّلام که ستم مکنيد و از حد تجاوز مکنيد در حکم روز شنبه، يعنى در آن روز کسب مکنيد و ماهى مگيريد. ايشان از اين تجاوز نمودند. و ممکن است اين امر بر زبان موسى عليه السّلام در زمان رفع طور بر آنها بود، و ايشان منقاد شدند، لکن در زمان داود عليه السّلام نقض عهد نموده، از احکام تعدى کردند؛ و به هر طريق به جهت اعتدا، مسخ آنها زمان داود عليه السّلام بود. وَ أَخَذْنا مِنْهُمْ مِيثاقاً غَلِيظاً: و اخذ فرموديم از ايشان در هر يک از اين حکم‌ها عهد محکم و استوار که آن قول ايشان بود که: سَمِعْنا وَ أَطَعْنا*.