اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)
وَ أَخذِهِم‌ُ الرِّبَوا وَ قَد نُهُوا عَنه‌ُ وَ أَکلِهِم أَموال‌َ النّاس‌ِ بِالباطِل‌ِ وَ أَعتَدنا لِلکافِرِين‌َ مِنهُم عَذاباً أَلِيماً (161)
و گرفتن آنها سود و تنزيل را و حال آنکه از گرفتن آن نهي شده بودند و خوردن آنها اموال مردم را بر خلاف حق و ما مهيا کرديم از براي کفار آنها عذاب دردناک را.
وَ أَخذِهِم‌ُ الرِّبَوا مسئله ربوا را در مجلد سوم در ذيل آيه شريفه الَّذِين‌َ يَأکُلُون‌َ الرِّبا لا يَقُومُون‌َ إِلّا کَما يَقُوم‌ُ الَّذِي يَتَخَبَّطُه‌ُ الشَّيطان‌ُ مِن‌َ المَس‌ِّ الاية بقره آيه 275، مفصلا متعرض شديم مراجعه فرمائيد و خلاصه آن اينکه دو قسم ربوا داريم، رباء معاملي و رباء قرضي، رباء معاملي اينست که دو چيز که از يک
جلد 6 - صفحه 269
جنس باشند و مکيل و موزون باشند اگر خواستيد مبادله کنيد مثل طلا بطلا، نقره بنقره، حنطه بدقيق و امثال اينها بايد از حيث وزن و کيل متساوي باشند اگر احد طرفين زيادتي پيدا کند رباء ميشود و حرام است و معامله باطل است، و طريق تخلص از رباء اينست که در طرف کمي يک چيز از يک جنس ديگر گذارده شود يا در طرفين يا آنکه دو معامله شود او را بفروشد و ديگري را بخرد.
و رباء قرضي اينست که چيزي را بعنوان قرض بگيرد و شرط کند که در مورد ردّ چيزي علاوه يا شرطي زائد يا عملي انجام دهد بلي اگر بدون شرط چيزي داد مانعي ندارد، و طريق تخلص از رباء اينست که قبل القرض آن زائد را بعنوان هبه يا صلح باو بدهد سپس قرض کند، و طرق ديگري هم دارد.
و اکل رباء يکي از گناهان بسيار بزرگ است و آيات و اخبار در عقوبت آن وارد شده حتي يک درهم از رباء گناهش بزرگتر از چندين زنا است و اگر کسي مستحل شد کافر و نجس و مرتد ميشود و يهود در خوردن رباء بسيار حريص هستند وَ قَد نُهُوا عَنه‌ُ با اينکه در شريعت آنها و شريعت اسلام حرام و منهي‌ّ عنه بوده وَ أَکلِهِم أَموال‌َ النّاس‌ِ بِالباطِل‌ِ بهر حيله و تزوير و تقلب و غش حتي سرقت و معاملات باطله باشد جمع‌آوري مال ميکنند و آن قدر حريص هستند با اينکه بنکبت زندگي ميکنند و اينکه اعمال باعث کفر آنها است وَ أَعتَدنا لِلکافِرِين‌َ مِنهُم عَذاباً أَلِيماً.