تفسیر اثنی عشری (حسینی شاه عبدالعظیمی)
إِنَّ الَّذِينَ کَفَرُوا وَ صَدُّوا عَنْ سَبِيلِ اللَّهِ قَدْ ضَلُّوا ضَلالاً بَعِيداً (167)
بعد از آن، در تهديد اهل کفر و عناد مى‌فرمايد:
إِنَّ الَّذِينَ کَفَرُوا: بدرستى که آن کسانى که کافر شدند به نبوت خاصّه احمدى، يا حکمى از احکام محمدى، يا آيه‌اى از آيات قرآنى از يهود و نصارى و هر که چنين باشد، وَ صَدُّوا عَنْ سَبِيلِ اللَّهِ: و باز داشتند و منع نمودند مردمان را از راه خدا به کتمان صفات پيغمبر صلّى اللّه عليه و آله و سلّم. و تعبير
تفسير اثنا عشرى، ج2، ص: 658
آن که گفتند: اين، نه آن محمد است که ما نعت او را در کتاب تورات خوانده‌ايم، و آن هيئت و شکل موعود را ندارد، و هنوز وقت آن نرسيده؛ براى اينکه مردم را باز دارند از ايمان به آن حضرت. يا جعل قوانينى کنند و گويند اقتضاى زمان چنين است که احکام پيغمبر متروک و دساتير يهود و نصارى و مجوس مرسوم گردد، بدين واسطه مردم را از شريعت حقّه محمديّه باز دارند. قَدْ ضَلُّوا ضَلالًا بَعِيداً: اين جماعت، هر آينه بتحقيق گمراه شدند، گمراهى که به نهايت رسيده و خيلى دور است از هدايت، زيرا ضلال و اضلال را به هم جمع کرده‌اند. يا به جهت آنکه مضل اغرق است در ضلال، و بعد از انقاع ضلالت از او.