تفسیر اثنی عشری (حسینی شاه عبدالعظیمی)
أُولئِکَ الَّذِينَ اشْتَرَوُا الْحَياةَ الدُّنْيا بِالْآخِرَةِ فَلا يُخَفَّفُ عَنْهُمُ الْعَذابُ وَ لا هُمْ يُنْصَرُونَ (86)
أُولئِکَ الَّذِينَ: آن جماعتى که معاهده با پيغمبران را شکستند، کسانيند که: اشْتَرَوُا الْحَياةَ الدُّنْيا بِالْآخِرَةِ: تبديل نمودند زندگانى پست فانى دنيا را به مقابل نعمت باقى آخرت، و عوارضات دنيا را بر مثوبات عقبى اختيار کردند، و مستوجب شدند عقاب دائم را. فَلا يُخَفَّفُ عَنْهُمُ الْعَذابُ: پس سبک گرديده نشود از ايشان عذاب، نه در دنيا به نقص جزيه و نه در آخرت به تخفيف عقاب جهنم، وَ لا هُمْ يُنْصَرُونَ: و نه ايشان يارى کرده شوند، يعنى ناصر و معينى در دفع عذاب براى آنها نخواهد بود.
تبصره: آيه شريفه دال است بر آنکه هر که تبديل نمايد دنيا را به عوض آخرت، و غفلت او را دريابد، لا جرم به عقوبت گرفتار آيد.
محدث نورى در مستدرک از حضرت پيغمبر صلّى اللّه عليه و آله و سلّم روايت نموده که فرمود: شرار النّاس من باع آخرته بدنياه و شرّ من ذلک من باع آخرته بدنيا غيره «1». يعنى: بدترين مردمان کسى است که بفروشد و تبديل کند آخرت خود را به دنياى خود، و بدتر از اين کسى است که بفروشد
«1» مستدرک الوسايل، جلد ثانى صفحه 325 (کتاب الجهاد، ابواب جهاد النفس، باب 52، حديث سوّم)
تفسير اثنا عشرى، ج1، ص: 194
آخرت خود را به دنياى غير. و حضرت امير المؤمنين عليه السّلام در نهج البلاغه فرمايد: انّ الدّنيا و الاخرة عدوّان متقابلان و سبيلان مختلفان، فمن احبّ الدّنيا و تولّاها ابغض الاخرة و عاداها، و هما بمنزلة المشرق و المغرب، و ماش بينهما کلّما قرب من واحد بعد من الاخر و هما بعد ضرّتان «1».
يعنى: «به درستى که دنيا و آخرت دو دشمن متقابل و دو راه مختلف‌اند.
پس هر که دوست دارد دنيا را و اظهار کند دوستى آن را، دشمن دارد آخرت را و آثار دشمنى او ظاهر شود. و اين دو نزد عاقل هوشمند به منزله مشرق و مغرب هستند، و راه رونده بين اين دو، هر زمانى که نزديک شود به يکى، دور شود از ديگرى. و دنيا و آخرت مانند دو زن باشند در حباله يک شوهر، که وجود يکى مضرّت ديگرى است، در غايت ضرر.» پس زنهار تا فريب دنيا نخورى و آخرت را به دنيا نفروشى، و به ريسمان او به چاه هلاکت فرو نروى، که دنيا دشمن خدا و دوستان خدا، و سرائى است بى‌قدر و وفا.
و حضرت رسول اکرم صلّى اللّه عليه و آله و سلّم فرمود: «اگر دنيا را بقدر بال پشه‌اى نزد خدا قدر بودى، هر آينه کافر را از آن شربت آبى مرحمت ننمودى.» بعد از آن در بيان ارسال رسل و انزال کتب و کفران در مقابل آنان مى‌فرمايد: