اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)
يا أَيُّهَا الَّذِين‌َ آمَنُوا اتَّقُوا اللّه‌َ وَ ابتَغُوا إِلَيه‌ِ الوَسِيلَةَ وَ جاهِدُوا فِي سَبِيلِه‌ِ لَعَلَّکُم تُفلِحُون‌َ (35)
اي کساني که ايمان آورده‌ايد دو تکليف بزرگ بشما متوجه شده يکي از چيزهايي که باعث دوري از رحمت الهي است از معاصي بپرهيزيد و يکي اموري که وسيله رسيدن برحمت او است طلب کنيد و در راه خدايي مجاهده کنيد اميد است رستگار شويد.
جلد 6 - صفحه 357
يا أَيُّهَا الَّذِين‌َ آمَنُوا تکاليف و لو مختص باهل ايمان نيست لکن خطاب مختص باهل ايمان است زيرا غير مؤمن و لو داراي مراتب تقوي باشد و بتمام وسائل متمسک شود و مجاهد باشد خردلي براي او نتيجه ندارد زيرا ايمان شرط صحت است.
اتَّقُوا اللّه‌َ مکرر مراتب تقوا را متذکر شده‌ايم لکن در اينکه مقام مراد تقواي از معاصيست که مانع از فلاح است و مورث استحقاق عقاب و بعد از رحمتست وَ ابتَغُوا إِلَيه‌ِ الوَسِيلَةَ تمام عقائد حقه و اخلاق فاضله و اعمال صالحه وسيله و صله بفلاح و رستگاريست و تفسير بامير المؤمنين يا ائمه اطهار عليهم السلام يا قرآن يا مقام نبوي در قيامت و امثال اينها از باب اتم مصاديق است منافي با عموم نيست و بالجمله توسل بهر يک از مقربان درگاه الهي و بهر عمل خيري بداعي قربت و هر صفة حميده که موجب قرب الي اللّه باشد ابتغاء وسيله است الي اللّه.
وَ جاهِدُوا فِي سَبِيلِه‌ِ بقرينه آيه شريفه وَ الَّذِين‌َ جاهَدُوا فِينا لَنَهدِيَنَّهُم سُبُلَنا عنکبوت آيه 69، مي‌گوييم جهاد في سبيل اللّه اقسامي دارد، جهاد با کفار و در حکم او است دفاع از حوزه اسلام و مسلمين با اعداء دين، و جهاد با نفس در ترک مشتهيات نفساني از ارتکاب محرمات که جهاد اکبر ميگويند و جهاد در تحصيل علوم دينيه و اعمال صالحه و کمالات نفسانيه قربة الي اللّه و خالصا لوجه اللّه.
لَعَلَّکُم تُفلِحُون‌َ لعل‌ّ براي ترديد نيست بلکه مراد اينست که اينکه امور مقتضي فلاح است مشروط بر اينکه مانعي بآنها بر نخورد نه علّة تامه.