تفسیر اثنی عشری (حسینی شاه عبدالعظیمی)
أَ لَمْ تَعْلَمْ أَنَّ اللَّهَ لَهُ مُلْکُ السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ يُعَذِّبُ مَنْ يَشاءُ وَ يَغْفِرُ لِمَنْ يَشاءُ وَ اللَّهُ عَلى کُلِّ شَيْ‌ءٍ قَدِيرٌ (40)
أَ لَمْ تَعْلَمْ أَنَّ اللَّهَ لَهُ مُلْکُ السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ: (خطاب به حضرت رسالت صلى اللّه عليه و آله و استفهام براى تقرير است) يعنى البته دانسته‌اى، يا مراد هر يک از امت باشند، يعنى ندانسته‌ايد آنکه خداى تعالى مر او راست خاصه
تفسير اثنا عشرى ج3 86
تفسير اثنا عشرى، ج3، ص: 86
پادشاهى آسمانها و زمينها. يُعَذِّبُ مَنْ يَشاءُ: عذاب مى‌فرمايد هر که را که مى‌خواهد. چنانکه سارق را به قطع دست حکم فرموده است. وَ يَغْفِرُ لِمَنْ يَشاءُ:
و مى‌آمرزد هر که را که مى‌خواهد، يعنى سارق را بعد از توبه.
نکته- تقديم تعذيب بر مغفرت: يا به جهت ترتيب ما سبق او است، يا آنکه مراد قطع باشد، و آن در دنياست مقدم بر آخرت. وَ اللَّهُ عَلى کُلِّ شَيْ‌ءٍ قَدِيرٌ: و خداى متعال بر همه اشياء از مغفرت و تعذيب تواناست.
شأن نزول- در منهج «1»- از امام محمّد باقر عليه السّلام مروى است که زن و مردى از اشراف يهود خيبر زنا کردند و هر دو محصن بودند و حد آنها به حکم تورات رجم بود. يهود به ملاحظه بزرگى ايشان نخواستند حد را جارى کنند. با هم گفتند در کتاب اين مرد که در مدينه نزول يافته حد نيست، کسى را به بنو قريضه و بنو نضير که حليف او هستند فرستيم تا آنها حد زنا را از او بپرسند؛ اگر او جلد فرمايد قبول کنيد، و اگر رجم گويد رد نمائيد. پس جمعى با زانى و زانيه به مدينه آمده، واقعه به يهود خيبر گفتند. اشراف يهود حضور حضرت رسالت صلى اللّه عليه و آله و از حد زانيين سؤال کردند. حضرت فرمود: به حکم من راضى مى‌شويد؟ گفتند: بلى. فورا جبرئيل عليه السّلام به حکم رجم نازل شد. حضرت فرمود: رجم مى‌بايد کرد. ايشان ابا نمودند. حق تعالى آيات رجم و قصاص را نازل فرمود.