اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)
أَ لَم تَعلَم أَن‌َّ اللّه‌َ لَه‌ُ مُلک‌ُ السَّماوات‌ِ وَ الأَرض‌ِ يُعَذِّب‌ُ مَن يَشاءُ وَ يَغفِرُ لِمَن يَشاءُ وَ اللّه‌ُ عَلي کُل‌ِّ شَي‌ءٍ قَدِيرٌ (40)
آيا نميداني اينکه از براي خداوند مالکيت آسمانها و زمين است هر که را بخواهد عذاب مينمايد و هر که را بخواهد ميآمرزد و خدا بر هر چيزي توانا است اينکه آيه شريفه جواب از سؤال مقدر است که اگر کسي بگويد اگر سارق قدرت بر تدارک ظلمهايي که کرده ندارد و همچنين هر ظالمي و مظلوم هم ترضيه
جلد 6 - صفحه 365
خاطر او نشد ولي حقيقة نادم شد خداوند نسبت بحق النّاس با او چه ميکند.
جواب- أَ لَم تَعلَم مگر نميداني استفهام تقريري است البته ميداني که جواب آنها را بفرمايي أَن‌َّ اللّه‌َ لَه‌ُ مُلک‌ُ السَّماوات‌ِ وَ الأَرض‌ِ ملکية حقه حقيقيه جميع آسمانها و زمين اختصاص بخداوند عالم دارد و ساير ملکيتها اعتباري است قائم بيد معتبر است و معتبر خداوند است فقط وجود اعتباري دارد و در خارج ابدا وجود ندارد خداوند اگر بخواهد اينکه سارق و غاصب را عفو کند از حق خود گذشت فرموده مالک را نميرسد که بگويد ملک من بوده و من رضايت ندارم، و اينکه قوانيني که جعل فرموده براي حفظ نظام مملکت است که بفرمايد اينکه ملک زيد است و عمرو را نميرسد که بدون اذن و اجازه زيد تصرف کند و الا حقيقة زيد و عمرو هر دو مملوک و مخلوق خدا هستند انتقام و گذشت هر دو بدست او است.
يُعَذِّب‌ُ مَن يَشاءُ وَ يَغفِرُ لِمَن يَشاءُ و تعذيب و غفران هم بجا و بموقع است البته در موردي که سارق و غاصب قدرت بر اداء ندارد اگر ايجاب فرمايد تکليف بما لا يطاق و بغير مقدور است و قبيح و محال است و بعد از ندامت سارق و غاصب البته توبه قبول است
التائب من الذنب کمن لا ذنب له
و توانايي خدا بر تعذيب و غفران ثابت است.
وَ اللّه‌ُ عَلي کُل‌ِّ شَي‌ءٍ قَدِيرٌ فضولي در کار او مثل اعتراضات شيطان ميشود که بخدا کرد و خدا بفرمايد که اگر مرا حکيم ميداني و از روي حکمت کارهاي مرا ميداني فضولي موقوف.
366