اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)
إِنّا أَنزَلنَا التَّوراةَ فِيها هُدي‌ً وَ نُورٌ يَحکُم‌ُ بِهَا النَّبِيُّون‌َ الَّذِين‌َ أَسلَمُوا لِلَّذِين‌َ هادُوا وَ الرَّبّانِيُّون‌َ وَ الأَحبارُ بِمَا استُحفِظُوا مِن کِتاب‌ِ اللّه‌ِ وَ کانُوا عَلَيه‌ِ شُهَداءَ فَلا تَخشَوُا النّاس‌َ وَ اخشَون‌ِ وَ لا تَشتَرُوا بِآياتِي ثَمَناً قَلِيلاً وَ مَن لَم يَحکُم بِما أَنزَل‌َ اللّه‌ُ فَأُولئِک‌َ هُم‌ُ الکافِرُون‌َ (44)
محققا ما نازل فرموديم تورات را که در او است راههاي هدايت و روشن و بر طبق آنها حکم نمودند انبياء کساني که تسليم اوامر الهي و نواهي او شدند براي کساني که هدايت شدند و همچنين حکم کردند مربيان بشر و نيکان دانشمند بآن مقداري که حفظ کردند از کتاب الهي و بر طبقش شهادت ميدهند پس از مردم نترسيد و از من بترسيد و آيات مرا بثمن قليل از دست ندهيد و کسي که حکم نکند بآنچه خدا نازل فرموده پس اينها کافر هستند.
إِنّا أَنزَلنَا التَّوراةَ مسلما مراد توراتيست که بر حضرت موسي عليه السّلام نازل فرموده نه اينکه تورات رائج بين يهود و نصاري که مشتمل بر کفريات و احکام خلاف عقل صادر از شخص قسي القلب قائل بتجسم و شرک بوده بقرينه جملات بعد که از آن جمله فِيها هُدي‌ً است هدايت راهنمايي باعمال حسنه و اخلاق حميده و عقائد حقه است و اينکه تورات رائج مشتمل بر اعمال فاسده و اخلاق رذيله و عقائد باطله است و صادق است که بگويي فيها ضلالة نقطه مقابل.
و از آن جمله و نور که روشنائيست مقابل ظلمت يعني حقايق را واضح و هويدا ميکند و اينکه تورات رائج حقائق را مستور ميکند مخصوصا آنچه که راجع بحضرت ختمي مرتبت است و بشاراتي که از آمدن او داده.
و از آن جمله يَحکُم‌ُ بِهَا النَّبِيُّون‌َ که مراد انبياء بني اسرائيل باشند مثل هارون، يوشع، داود، سليمان، يونس، زکريا، يحيي و هزارها انبياء زيرا
جلد 6 - صفحه 375
مسلما انبياء حکم بخلاف ما انزل اللّه نميکنند و اينکه تورات رائج اکثر بر خلاف ما انزل اللّه است، بعضي گفتند نبي ما خارج است زيرا تابع تورات نيست و بعضي گفتند داخل است و مراد حکم بآنچه که باو نازل شده و مطابق احکام تورات است و طرفين اشتباه کردند زيرا قبلا متذکر شديم که از زمان آدم ابو البشر تا دامنه قيامت دين يک دين بوده اسلام عقائد، اخلاقيات، احکام، واجبات و محرمات تکليفيات و وضعيات، معاملات، حدود ديات تمام يکي بوده، صلوة، زکاة، صوم حج، جهاد، حرمت زنا، لواط، قمار، شرب خمر و هکذا و تمام انبياء آمدند براي دعوت بهمين دين فقط بمقتضاي مصالح ازمنه بعضي از خصوصيات بواسطه فقدان بعض شرائط يا وجود بعض موانع با مقتضيات وقت جزئي تغييراتي پيدا ميکرده چنانچه در يک شريعت هم بسا اتفاق ميافتاد بعض احکام نسخ ميشد يا تخصيصات و تقييدات پيدا ميکرد مثلا در زمان ظهور امام و بسط يد او جهاد واجب و در زمان غيبت حرام و غير جائز، يا صلوة جمعه واجب و حرام ميشود و امثال اينها و ادله آن را بيان کرديم از آيات و اخبار و حکم عقل که تکرار نميکنيم، بنا بر اينکه نبي اکرم صلّي اللّه عليه و آله و سلّم هم مانعي ندارد که بما في التوراة حکم کند چنانچه عيسي عليه السّلام هم بحکم تورات حکم نمايد.
الَّذِين‌َ أَسلَمُوا صفت النبيون است که تمام اسلام داشتند و تسليم اوامر و نواهي الهي بودند و راضي بقضاء و تقديرات حق بودند.
لِلَّذِين‌َ هادُوا ممکن است متعلق بهدي و نور باشد يعني تورية را نازل کرديم که هدي و نور باشد للذين هادوا و تقديم و تأخير شده و ممکن است متعلق به يحکم باشد که نبييون حکم ميکنند بتورات للذين هادوا.
وَ الرَّبّانِيُّون‌َ علماء و دانشمنداني هستند که با بصيرت باشند بسياست و تنظيم امور و مربي بشر هستند که از تيه ضلالت باوج سعادت برسانند.
جلد 6 - صفحه 376
وَ الأَحبارُ کساني هستند که امر بکارهاي نيک و جلوگير از اعمال زشت ميکنند حسن را حسن ميدانند و قبيح را قبيح و اينکه دو جمله عطف به النبيون است يعني اينها هم حکم بتورات ميکنند غاية الامر انبياء عالم بجميع تورات هستند و بر طبقش حکم ميکنند و ربانيون و احبار بِمَا استُحفِظُوا مِن کِتاب‌ِ اللّه‌ِ چون بسياري از تورات از دست رفته بود و دست‌رس آنها نبود و انبياء هم مقهور يهود بودند و نميتوانستند که بيان کنند يا آنها را ميکشتند يا حبس ميکردند يا اخراج بلد ميکردند چنانچه کتب عهد قديم آنها مشحون باين امور هست و مکرر تذکر داده‌ايم و در مجلد اول کلم الطيب مفصلا بيان کرده‌ايم و مراد از کتاب اللّه همان تورات است و تعبير بکتاب اللّه اشاره باين است که آنچه از تورات حقيقي ميدانستند و حفظ کرده بودند حکم ميکردند نه آنچه در اينکه تورات رائج است که ارتباطي با کلام الهي ندارد.
وَ کانُوا عَلَيه‌ِ شُهَداءَ يعني آنچه را که ميتوانستند شهادت دهند که از جانب خدا است و کلام حق است و کتاب اللّه است.
فَلا تَخشَوُا النّاس‌َ مراد کفار و يهود است يعني از آنها نترسيد در بيان حق و حقيقت و بر طبق دستور الهي حکم دهيد.
وَ اخشَون‌ِ از خدا بترسيد که مبادا طبق هوا و نظر يهود و منافقين چيزي بگوئيد که بسا موجب کفر ميشود.
وَ لا تَشتَرُوا بِآياتِي ثَمَناً قَلِيلًا که براي استفاده مادي دنيوي احکام الهيه را ترک کنيد و دين فروشي کنيد چنانچه معمول اهل رشوه و حکام جور است حق را باطل و باطل را حق ميکنند و امروز هيچ واسطه و شفيعي براي رسيدن بمقصود مثل اسکناس در هيچ مرکزي نيست حتي يکي از دوستان نقل کرد که محاکمه‌اي داشتم چند سال طول کشيد بعد يکي از دوستان مرا آگاه کرد مقداري اسکناس
جلد 6 - صفحه 377
در پاکت گذارده روز محاکمه روي ميز گذاردم و گفتم يک مدارک تازه پيدا کرده‌ام براي اثبات دعوي خود قاضي پس از آنکه متوجه شد رو بمن کرد و گفت شما که همچه مدرک مهمي داشتيد چرا روز اول نياورديد و فوري بر طبق مقصود من حکم صادر شد وَ مَن لَم يَحکُم بِما أَنزَل‌َ اللّه‌ُ فَأُولئِک‌َ هُم‌ُ الکافِرُون‌َ و در آيه بعد ميفرمايد فَأُولئِک‌َ هُم‌ُ الظّالِمُون‌َ و در دو آيه بعد ميفرمايد فَأُولئِک‌َ هُم‌ُ الفاسِقُون‌َ و ممکن است گفته شود که اگر در احکام کليه الهيه باشد که تغيير در حکم الهي دهد کافر ميشود و اگر در موضوعات شخصيه باشد اگر در حقوق النّاس است ظالم ميشود و اگر در غير حقوق النّاس است فاسق ميشود، لکن ظاهر آيات اينست که حکم بغير ما انزل اللّه هر سه عنوان بر او صادق است، کافر است چون بدعت در دين گذارده يا منکر حکم الهي شده و ظالم است در حق خود و ديگران که در معرض عذاب الهي خود و ديگران را انداخته و فاسق است چون از طاعات الهي خارج شده و سرپيچي نموده.