تفسیر روان جاوید (ثقفى تهرانى)
وَ قَفَّيْنا عَلى آثارِهِمْ بِعِيسَى ابْنِ مَرْيَمَ مُصَدِّقاً لِما بَيْنَ يَدَيْهِ مِنَ التَّوْراةِ وَ آتَيْناهُ الْإِنْجِيلَ فِيهِ هُدىً وَ نُورٌ وَ مُصَدِّقاً لِما بَيْنَ يَدَيْهِ مِنَ التَّوْراةِ وَ هُدىً وَ مَوْعِظَةً لِلْمُتَّقِينَ (46)
ترجمه
و در پى در آورديم بجايهاى آنها عيسى پسر مريم را که تصديق کننده بود آنچه را که بود پيش از او از تورية و داديم او را انجيل که در آن هدايت و نور است و تصديق کننده است آنچه را که بود پيش از آن از تورية و هدايت و پند است براى پرهيزکاران.
تفسير
در قفا و بر اثر انبياء بنى اسرائيل و در تعقيب مقصد و مقصود آنها که همه
جلد 2 صفحه 219
داراى دين حق و پير و احکام تورية بودند خداوند عيسى بن مريم على نبينا و آله و عليه السلام را مبعوث به پيغمبرى فرمود و آنحضرت اگر چه داراى شريعت و کتاب جداگانه بود ولى در عين حال بشخص شخيص و کتاب نفيس خود تصديق مينمود تمام حقايق و احکام تورية را از اصول و فروع زيرا در اصول دين و قسمت مهمّى از فروع اختلافى بين تورية و انجيل نبود و اگر در پاره از فروع اختلاف بود بر حسب اقتضاء و مصلحت وقت بوده که بيان شده بود تاکنون مصلحت چنان بوده و از اين ببعد چنين است پس خود آنحضرت و کتابش تصديق داشتند که آنچه در تورية بوده حق و صدق است بعلاوه آنچه در انجيل است که آنهم حق و صدق است و چنانچه در تورية هدايت و نور بود براى اهل آنزمان در انجيل هم نور و هدايت است براى اهل اين زمان و در تورية هم دلالتى نبود بر آنکه تمام احکام آن ابدى است بلکه دلالت داشت بر آنکه بايد پيغمبرى بيايد که احکام را بر حسب اقتضاء وقت محدود و مبيّن فرمايد و البته معلوم است کتاب آسمانى چنانچه هادى و راهنماى خلق است بحق و حقيقت کشّاف حقائق و روشن و واضح کننده مشکلات و مبهمات است پس هم هدايت است هم نور بعلاوه موعظه و نصيحت و پند و اندرز است براى اهل تقوى زيرا کسانيکه از خدا نميترسند موعظه الهى در آنها اثر نميکند و بهدايت انبيا مهتدى نميشوند و نصيحت و پند بحال آنها فائده مهمى ندارد و از اينجا معلوم ميشود که هيچوقت بين انبياء عظام اختلافى نبوده و نيست و هميشه جهال از پيروان آنها باغراض فاسده خودشان ايجاد اختلاف بين آنها مينمودند و بمردم ارائه ميدادند با آنکه ساحت آنها بکلى مبرّى بوده و راضى باعمال کسانيکه خودشان را بآنها بسته بودند نبودند و بهمين منوال است حال علما و روحانيّون حقيقى که آنها هم ابدا با يکديگر خلاف و تشاجرى ندارند نهايت آنکه اتباع هر يک از آنها که باغراض فاسده خودشان گرد آنها ميگردند براى استفاده موهوم خودشان تظاهر بخلاف بين آنها مينمايند چنانچه بر ارباب فطانت و درايت مکشوف و مبرهن است.
جان گرگان و سگان از هم جدا است* متحد جانهاى شيران خدا است.