تفسیر اثنی عشری (حسینی شاه عبدالعظیمی)
أَ فَحُکْمَ الْجاهِلِيَّةِ يَبْغُونَ وَ مَنْ أَحْسَنُ مِنَ اللَّهِ حُکْماً لِقَوْمٍ يُوقِنُونَ (50)
بعد از نزول آيه قصاص، يهودان گفتند: رضا نداريم به حکم تو. آيه شريفه نازل شد:
أَ فَحُکْمَ الْجاهِلِيَّةِ يَبْغُونَ: آيا پس حکم جاهليت را طلب مىکنند، که آن ميل و مداهنه است در حکم. و مراد به جاهليت ملت جاهليت، يعنى متابعت هوى و به حکمى که در تورات و قرآن است راضى نمىشوند. قول ديگر: نزول آيه در حق بنو نضير يا مراد جمعى هستند که از پيغمبر صلى اللّه عليه و آله طلب حکمى کردند که موافق جاهليت باشد، يعنى تفاضل قصاص و ديه در قتل. و
تفسير اثنا عشرى، ج3، ص: 105
مَنْ أَحْسَنُ مِنَ اللَّهِ حُکْماً: و چه کسى است نيکوتر از خداوند سبحان از روى حکم و داورى. لِقَوْمٍ يُوقِنُونَ: براى گروهى که بر وجه يقين تدبر کنند و مىدانند که احسن احکام، حکم اوست (استفهام انکارى) و خطاب متوجه کسانى است که به يقين مىدانند که اعدل و احسن از خداى تعالى در حکم نيست.
در کتاب کافى از حضرت امير المؤمنين عليه السّلام نقل شده که فرمود:
الحکم حکمان: حکم اللّه و حکم الجاهليّة فمن اخطأ حکم اللّه حکم بحکم الجاهليّة و قد قال اللّه عزّ و جلّ: و من احسن من اللّه حکما لقوم يوقنون. «1» يعنى:
حکم دو حکم است: حکم خدا و حکم جاهليت. پس هر که خطا کند حکم خدا را، حکم کرده به حکم جاهليت. و بتحقيق فرمود خداى عزّ و جلّ: و کيست نيکوتر از خدا به حکم نمودن براى قومى که بر وجه يقين مىدانند که احسن احکام، حکم اوست.