تفسیر اثنی عشری (حسینی شاه عبدالعظیمی)
وَ يَقُولُ الَّذِينَ آمَنُوا أَ هؤُلاءِ الَّذِينَ أَقْسَمُوا بِاللَّهِ جَهْدَ أَيْمانِهِمْ إِنَّهُمْ لَمَعَکُمْ حَبِطَتْ أَعْمالُهُمْ فَأَصْبَحُوا خاسِرِينَ (53)
وَ يَقُولُ الَّذِينَ آمَنُوا: و گويند مؤمنان با يکديگر از روى تعجب از حال منافقان و اجتراى ايشان بر خدا به ايمان کاذبه و بخرسندى به آنچه حق تعالى به آنها انعام فرموده باشد از اخلاص که أَ هؤُلاءِ الَّذِينَ أَقْسَمُوا بِاللَّهِ: آيا اين گروه آنانند که قسم مىخورند به خدا جَهْدَ أَيْمانِهِمْ: غليظترين سوگند خود را.
حاصل آنکه مؤمنان در حين فتح و ظفر با يکديگر گويند منافقان قبل از اين،
تفسير اثنا عشرى، ج3، ص: 109
قسم مؤکد مىخورند که به خدا إِنَّهُمْ لَمَعَکُمْ: بدرستى که ايشان با شمايند، و امروز پرده آنها دريده، معلوم شد که دروغ مىگويند. حَبِطَتْ أَعْمالُهُمْ: باطل و نابود شد همه عملهاى آنها، يعنى ثوابى بر آن مترتب نشد به جهت فقد ايمان از ايشان. فَأَصْبَحُوا خاسِرِينَ: پس گشتند زيانکاران به افتضاح در دنيا و فوت ثواب در عقبى و اقتران ايشان به اهل کفر. اين کلام يا از جمله مقول قول مؤمنان است، يا قول حق تعالى که براى اهل ايمان گواهى داده به حبط عمل منافقين.
در اين معنى تعجب است «کأنّه قبل و ما احبط اعمالهم و ما اخسرهم».