اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)
وَ إِذا نادَيتُم إِلَي الصَّلاةِ اتَّخَذُوها هُزُواً وَ لَعِباً ذلِک‌َ بِأَنَّهُم قَوم‌ٌ لا يَعقِلُون‌َ (58)
و زماني که صداي شما بلند شد براي دعوت بنماز (اذان گفتيد) اهل کتاب و کفار نماز را استهزاء ميکنند متلک ميگويند و ملعبه مي‌پندارند و اينکه بواسطه آنست که اينها جماعتي هستند که عقل ندارند.
جلد 6 - صفحه 408
وَ إِذا نادَيتُم نداء در مقابل نجوي بمعني جار است که رفع صوت باشد که فريادش مي‌گوييم (الي الصلاة) که عبارت از اذان اعلاميست که مردم را دعوت بنماز ميکند و از اينکه جهت مؤذّن را منادي و جارچي حق ميگويند و هر کس باذان او بر خيزد و نماز گذارد او در ثوابش شريک ميشود و فرداي قيامت مؤذنين بر تلي از مشک بالا ميروند و اذان ميگويند و در بهشت بعد از مقام انبياء و اولياء و علماء مقامي بالاتر از مقام مؤذنين نيست و در هر خانه که اذان گفته شود فقر و مرض از آن خانه برداشته ميشود و کسي که اولاد پيدا نميکند بمداومت اذان نصيبش ميشود و غير اينها از فضائل و مثوبات.
اتَّخَذُوها هُزُواً وَ لَعِباً فاعل اتّخذوا همان اهل کتاب و کفار هستند و مرجع ضمير نماز است که بنماز استهزاء ميکنند و ملعبه ميشمارند و اينکه موضوع از امثال اينها که معتقد باسلام نيستند چندان مورد تعجب نيست واي بحال بسياري از مسلمانان امروزه که اينها هم بمؤذّن و اذان و نماز جماعت استهزاء و متلک ميگويند مسلما بطور قطع و اطمينان ميگويم از زمره مسلمين خارج و کافر و نجس و مرتد هستند و با همانها محشور خواهند شد.
ذلِک‌َ بِأَنَّهُم قَوم‌ٌ لا يَعقِلُون‌َ عقل مقابل حمق نه مقابل جنون چنانچه قبلا اشاره شد که تعبير بجهل ميکنند که بمعني حمق است نه جهل مقابل علم.