نکته‌های تفسیر نور

آيه‌ى قبل، اشاره به سخنان خلاف و نامربوط يهود «عَنْ قَوْلِهِمُ الْإِثْمَ» و جلوگيرى نکردن علما از آنها بود، لَوْ لا يَنْهاهُمُ‌ ... در اين آيه، نمونه‌اى بيان شده که يهود مى‌گفتند: دست خدا بسته است وديگر نمى‌تواند به ما قدرت وشوکت بدهد، آن‌گونه که در گذشته قدرت داشتيم. در روايات آمده است که اين آيه، عقيده‌ى يهود را نسبت به قضا و قدر و سرنوشت بيان مى‌کند. چون يهود مى‌پنداشتند در آغاز آفرينش دست خدا باز بود؛ امّا پس از آنکه همه چيز را آفريد، دست او بسته شد. امام صادق عليه السلام در توضيح اين آيه فرمود: عقيده‌ى يهود اين بود که خداوند بعد از آفرينش، از تدبير امور کناره‌گيرى کرده است و چيزى را کم يا زياد نمى‌کند. «قد فرغ من الامر فلا يزيد جلد 2 - صفحه 331 و لا ينقص». «1» در زبان عربى کلمه‌ى‌ «يَدُ» و در فارسى کلمه‌ى «دست»، کنايه از قدرت و نفوذ است. مثلًا مى‌گوييم: فلانى در منطقه يا اداره دست دارد. دست فلانى قطع شد. دست ما به فلانى نمى‌رسد. در روايات هم آمده است که اولياى خدا دست خدايند. يعنى واسطه لطف او نسبت به مردمند. امام باقر عليه السلام درباره‌ى‌ کُلَّما أَوْقَدُوا ناراً ... فرمودند: «هرگاه جبّارى بخواهد آل‌محمّد عليهم السلام را نابود کند، خداوند او را درهم مى‌شکند». «2» به گفته علامه طباطبايى: هرگاه فقر، گرسنگى و قحطى پيش مى‌آمد، يا آيات قرض دادن به خداوند نازل مى‌شد، مى‌گفتند: اين قحطى و اين سفارش به قرض الحسنه دادن، نشانه‌ى بسته بودن دست خداست.

آیات این صفحه