تفسیر اثنی عشری (حسینی شاه عبدالعظیمی)
أَ فَلا يَتُوبُونَ إِلَى اللَّهِ وَ يَسْتَغْفِرُونَهُ وَ اللَّهُ غَفُورٌ رَحِيمٌ (74)
أَ فَلا يَتُوبُونَ إِلَى اللَّهِ: آيا پس رجوع نمىکنيد به طاعت خدا، که آن منتهى شدن است از عقايد باطله و اقوال فاسده. وَ يَسْتَغْفِرُونَهُ: و طلب آمرزش ننمايند از او به اعتقاد توحيد و تنزيه از اتحاد و حلول بعد از تقرير توحيد و تهديد از اشراک. وَ اللَّهُ غَفُورٌ رَحِيمٌ: و خداى تعالى بسيار آمرزنده است مر تائبان را، مهربان است بر مستغفران.
تنبيه- فرق ميان توبه و استغفار آنکه: استغفار طلب مغفرت است به دعا يا
تفسير اثنا عشرى، ج3، ص: 149
توبه و غير آن از طاعت. و توبه، پشيمانى بر معصيت با عزم بر آنکه به مثل آن عود نکند. و استغفار با وجود اصرار بر قبيح صحيح نيست.
قال النّبىّ صلى اللّه عليه و آله: انّ لکلّ شىء دواء و دواء الذّنب الاستغفار. «1» و قال صلى اللّه عليه و آله: لا کبيرة مع الاستغفار و لا صغيرة مع الاصرار. «2» و قال الرّضا عليه السّلام: من استغفر من ذنب و هو يعمله فکانّما يستهزء بربّه. «3» يعنى: پيغمبر صلى اللّه عليه و آله فرمود: بدرستى که براى هر چيز دوائى است، و دواى گناه استغفار است. و ايضا فرمود: کبيره نيست با استغفار، و صغيره نيست با اصرار (بلکه آن محو و اين ثابت باشد).
و حضرت رضا عليه السّلام فرمايد: کسى که استغفار کند از گناهى و حال آنکه بجا آورد آن را، پس چنان است که استهزاء نموده پروردگارش را. ايضا آيه شريفه تحريص است بر توبه و ترغيب بر استغفار.