تفسیر اثنی عشری (حسینی شاه عبدالعظیمی)
لُعِنَ الَّذِينَ کَفَرُوا مِنْ بَنِي إِسْرائِيلَ عَلى لِسانِ داوُدَ وَ عِيسَى ابْنِ مَرْيَمَ ذلِکَ بِما عَصَوْا وَ کانُوا يَعْتَدُونَ (78)
بعد از آن اخبار فرمايد از آنچه جارى شد بر اسلاف آنها از عذاب:
لُعِنَ الَّذِينَ کَفَرُوا مِنْ بَنِي إِسْرائِيلَ: لعنت کرده شدند و دور گرديدند از رحمت الهى آنانکه کافر شدند از بنى اسرائيل يعنى جهودان. عَلى لِسانِ داوُدَ:
بر زبان داود عليه السّلام. مراد اهل ايله هستند چون از حکم سبت تجاوز نمودند، داود در حق آنها نفرين نمود. در مجمع «2»- از حضرت باقر عليه السّلام روايت شده: چون اصحاب ايله سرکشى نمودند از حکم روز شنبه در باب ماهى گرفتن، حضرت داود عليه السّلام بر آنها دعا نمود: خدايا بپوشان لعنت را بر آنها مانند ردا بر شانه و کمربند بر دو طرف کمر، کنايه از اينکه سر تا پاى آنها را فرا گيرد. حق تعالى تمام آنها را مسخ نمود به صورت ميمون، و بعد از سه روز هلاک شدند. وَ عِيسَى ابْنِ مَرْيَمَ: و همچنين مردود شدند از رحمت سبحانى و
«1» روضه کافى، صفحه 134 (بخشى از حديث 103)- بحار الانوار، جلد 14، صفحه 292 (بخشى از حديث 14)
«2» مجمع البيان، جلد 2، صفحه 231.
تفسير اثنا عشرى، ج3، ص: 155
ملعون گشتند از بنى اسرائيل بر لسان عيسى بن مريم؛ مراد، اصحاب مائده هستند. پنج هزار نفر مسخ شدند به صورت خوک بعد از آنکه کفران نعمت عظيمه را نمودند، يا ملعون گشتند کفار بنى اسرائيل در زبور که بر لسان داود جارى مى‌شد. و طايفه دوم ملعون گشتند در انجيل که بر لسان عيسى عليه السّلام جارى مى‌گشت. ذلِکَ بِما عَصَوْا: اين لعن عظيم که مقتضى مسخ آنها شد، به سبب آن بود که نافرمانى و مخالفت نمودند فرامين الهى را. وَ کانُوا يَعْتَدُونَ: و بودند که از حد تجاوز مى‌کردند و آنچه حق تعالى بر ايشان حرام فرموده، تعدى کرده و مرتکب مى‌شدند. على بن ابراهيم قمى رحمه اللّه فرمايد: کانوا يأکلون لحم الخنزير و يشربون الخمور و يأتون النّساء ايّام حيضهنّ «1» يعنى گوشت خوک و شراب مى‌خوردند و با زنان در ايام حيض نزديکى مى‌کردند.
تنبيه- در عقاب الاعمال صدوق رحمه اللّه از حضرت امير المؤمنين عليه السّلام روايت کرده: لمّا وقع التّقصير فى بنى اسرائيل جعل الرّجل منهم يرى اخاه في الذّنب و ينهاه فلا ينتهى فلا يمنعه ذلک من ان يکون اکيله و جليسه و شريبه حتّى ضرب اللّه قلوب بعضهم ببعض و نزل فيهم القرآن حيث يقول عزّ و جلّ لُعِنَ الَّذِينَ کَفَرُوا مِنْ بَنِي إِسْرائِيلَ (الخ) چون تقصير امر الهى واقع شد در بنى اسرائيل چنين بود که مردى از ايشان مى‌ديد برادرش معصيت نمايد او را نهى مى‌کرد و متنبه نمى‌شد پس اين قسمت او را منع نمى‌کرد که ديگر با او هم غذا و همنشين و هم مشرب نباشد، بلکه با او معاشر بود تا آنکه حق تعالى آنها را به شآمت گناهکاران مبتلا و کلام مجيد در مذمت آنها نازل فرمود: «لُعِنَ الَّذِينَ کَفَرُوا».
و ايضا عياشى از حضرت صادق عليه السّلام روايت نموده فرمود: امّا انّهم لم يکونوا يدخلون مداخلهم و لا يجلسون مجالسهم و لکنّهم اذا لقوهم انسوا بهم. «2» بدانيد ايشان دخالت نمى‌کردند در کارهائى که آنها داخل مى‌شدند و
«1» تفسير قمّى، جلد اوّل، صفحه 176.
«2» تفسير عياشى، جلد اوّل، صفحه 335، حديث 161.
تفسير اثنا عشرى، ج3، ص: 156
نمى‌نشستند در مجالس آنان، و لکن هر گاه مخالفين را ملاقات مى‌کردند انس مى‌گرفتند به آنان.
آيه شريفه و اين دو حديث دال است که مقام عصيان و مخالفت اوامر الهى به مرتبه‌اى است که شآمت آن مجاورين و مؤانسين را سرايت نمايد، چنانچه عذابى نازل شود همه را فرا گيرد.
موعظه- نقل احوال گذشتگان در کلام خالق منّان، عبرت و تنبّه است نسبت به ملت مرحومه، که تفکر و تأمل نموده هشيار شوند و آنچه موجب نزول اين نکبت و عقوبت گرديده مرتکب نشوند، و بسبب غرور و شهوات، راه خود سرى نپيمايند، که عاقبت دنيا را وفائى نيست، و هر دمى از آن بى‌غمى، و هيچ حالى بى‌ملالى نبوده، هر نوشى را نيشى، هر عشرتى را حسرتى خواهد بود.