تفسیر اثنی عشری (حسینی شاه عبدالعظیمی)
لَتَجِدَنَّ أَشَدَّ النَّاسِ عَداوَةً لِلَّذِينَ آمَنُوا الْيَهُودَ وَ الَّذِينَ أَشْرَکُوا وَ لَتَجِدَنَّ أَقْرَبَهُمْ مَوَدَّةً لِلَّذِينَ آمَنُوا الَّذِينَ قالُوا إِنَّا نَصارى ذلِکَ بِأَنَّ مِنْهُمْ قِسِّيسِينَ وَ رُهْباناً وَ أَنَّهُمْ لا يَسْتَکْبِرُونَ (82)
«1» اصول کافى، جلد دوّم، کتاب الايمان و الکفر، صفحه 124، حديث اوّل [فهو ممّن کمل ايمانه].
«2» مدرک پيشين، صفحه 125، حديث سوّم.
تفسير اثنا عشرى، ج3، ص: 160
بعد از آن شدت عداوت يهود را نسبت به اهل اسلام مى‌فرمايد:
لَتَجِدَنَّ أَشَدَّ النَّاسِ عَداوَةً: هر آينه مى‌يابى شديدترين مردمان به دشمنى لِلَّذِينَ آمَنُوا: با آنانکه ايمان آورده‌اند الْيَهُودَ وَ الَّذِينَ أَشْرَکُوا: يهود را و آن کسانى که شرک آورده‌اند. يعنى جحودان و مشرکان، بدترين دشمنانند مؤمنان را، و بدين سبب در مخالفت اهل اسلام موافقت دارند، و باعث عداوت آنها با مؤمنان، زيادتى کفرشان و انهماک در پيروى هوى و سرکشى در تکذيب انبيا و دشمنى با ايشان است وَ لَتَجِدَنَّ أَقْرَبَهُمْ مَوَدَّةً لِلَّذِينَ آمَنُوا: و هر آينه مى‌يابى نزديک‌ترين مردمان از حيث مودت آن کسانى را که ايمان آورده‌اند الَّذِينَ قالُوا إِنَّا نَصارى: آنهائى که گويند ما ترسايان هستيم به جهت لين و رقت قلوب، و قلّت حرص آنها بر دنيا و کثرت اهتمام آنها به علم و عمل، بر خلاف يهودان و مشرکان، و بدين سبب به مشرکين توجه ننمايند. ذلِکَ بِأَنَّ مِنْهُمْ قِسِّيسِينَ وَ رُهْباناً: آن قرب مودت، به جهت آنست که بعضى از آنها دانايان صادق و عابدان صومعه نشينند. وَ أَنَّهُمْ لا يَسْتَکْبِرُونَ: و بدرستى که ايشان تکبر و گردنکشى نمى‌کنند از قبول حق، در حين استماع و فهميدن آن يا متواضعند و تکبر ننمايند مانند يهود؛ و در اين دليل است بر آنکه تواضع و اقبال بر علم و عمل و اعراض از شهوات، پسنديده است، اگرچه کافر باشد. علما گفته‌اند: مراد آنها که قرب مودت با مؤمنان داشته، نجاشى و اصحاب او بود، چه از نصارى جمعى هستند که از قتل مسلمانان و تخريب بلاد و هدم مساجد ايشان کم از يهود نيستند، اما نصاراى حبشه قرآن را از جعفر بن ابى طالب عليه السّلام استماع کردند، به مسلمانى مايل شدند و اغلب ايمان آوردند. و نزد بعضى آنکه چون جعفر عليه السّلام از حبشه مراجعت نمود، نجاشى هفتاد نفر علماى خود را خدمت حضرت رسول صلى اللّه عليه و آله فرستاد. پس از حضور، حضرت سوره «يس» را تلاوت فرمود. آنها بسيار گريسته، احکام اسلام قبول کردند. با هم گفتند: قرآن مشابهت تمام دارد با آنچه به عيسى عليه السّلام نازل شده؛ و قائلان «انا نصارى» ايشانند.
تفسير اثنا عشرى، ج3، ص: 161