اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)
وَ ما لَنا لا نُؤمِن‌ُ بِاللّه‌ِ وَ ما جاءَنا مِن‌َ الحَق‌ِّ وَ نَطمَع‌ُ أَن يُدخِلَنا رَبُّنا مَع‌َ القَوم‌ِ الصّالِحِين‌َ (84)
و چه باعث ميشود که ما ايمان بخدا و آنچه از حق بر ما ثابت شده و در دلهاي ما آمده و جا گرفته نياوريم و توقع داريم که خدا قبول فرمايد و ما را با صلحاء محشور گرداند در بهشت جاويدان در قيامت.
وَ ما لَنا لا نُؤمِن‌ُ بِاللّه‌ِ دفع دخل است يعني اگر کسي بگويد که چرا ايمان آورديد با اينکه شما قسيسين بوديد و از علماء نصاري و در ميان آنها عزت فوق عزت داشتيد که الان هم کشيش در نزد آنها احترامش بيشتر از رئيس جمهور است (جواب) اينکه بعد از ثبوت حق نبايد انسان آخرت خود را بدنيا بفروشد رياست و عزت و جاه و مال دنيا فاني و زائل است و آخرت باقي و ثابت و نجات و سعادت آن نشئه منوط بايمان بخدا است و به ما جاءَنا مِن‌َ الحَق‌ِّ که رسالت حضرت خاتم و قرآن و ساير عقائد حقه باشد و ما بواسطه ايمان وَ نَطمَع‌ُ أَن يُدخِلَنا متعلق محذوف است يعني در جنب و سعادت مَع‌َ القَوم‌ِ الصّالِحِين‌َ از امة مرحومه پيغمبر اسلام صلّي اللّه عليه و آله و سلّم، و طمع گر چه از صفات خبيثه است لکن طمع بمال مردم و توقع از آنها و اما طمع ببهشت و بالطاف و عنايات خداوند همان رجاء است و بسيار ممدوح است و گذشت در کلام امير المؤمنين عليه السلام
(ما عبدتک خوفا من نارک و لا طمعا من جنتک بل وجدتک اهلا للعبادة فعبدتک
معني اينکه نيست که من خوف از آتش ندارم يا طمع ببهشت ندارم بلکه خوف و طمع علي از همه بيشتر بوده بلکه مراد اينست که عبادت تو از اينکه جهات نيست بلکه يافتم که سزاوار پرستش هستي براي او است
451