نکته‌های تفسیر نور

عرب، به شعر و شراب، علاقه‌ى شديد داشت، به همين جهت تحريم شراب به صورت تدريجى انجام گرفت. در ابتدا آيه آمد که از خرما و انگور مى‌توان هم رزق خوب تهيه کرد، هم شرابى مست کننده، «1» در آيه‌اى ديگر به منافع قمار و شراب و بيشتر بودن گناهش از منافعش اشاره کرده است. «2» بعد از مدتى آيه آمد که در حال مستى نماز نخوانيد. «3» سپس آيه‌ى فوق نازل شد و آن را پليد و عمل شيطانى دانست و دستور اجتناب از آن را صادر کرد. «خمر»، به معناى پوشاندن با کلمه‌ى «خِمار» از يک ريشه است. به مقنعه‌ى زنان خِمار مى‌گويند، چون موى سر را مى‌پوشاند. شراب را هم خَمر مى‌گويند، چون عقل را مى‌پوشاند. «ميسر» از «يسر»، به معناى آسانى است. چون در قمار، افراد بدون زحمت، پول به دست مى‌آورند، به آن مَيسر گويند. کلمه «أنصاب» جمع «نصب»، به معناى سنگ‌هايى است که اطراف کعبه نصب و روى آن قربانى مى‌کردند و به آنها تبرّک مى‌جستند. «4» و يا مراد خود قربانى است که روى سنگ‌ها «1». نحل، 67. «2». بقره، 219. «3». نساء، 43. «4». تفسير الميزان. جلد 2 - صفحه 366 ذبح مى‌کردند. در حديث مى‌خوانيم که رسول خدا صلى الله عليه و آله در معناى انصاب فرمود: چيزى است که مشرکان براى بت‌ها قربانى مى‌کردند. «ما ذبحوه لآلهتهم» «1» «ازلام»، نوعى قرعه‌کشى و قمار با چوب است که در جاهليّت رواج داشته. امام باقر عليه السلام درباره‌ى خمر فرمود: کلّ مسکر ... اذا أخمر فهو حرام‌ «2» هر چيزى که انسان را مست کند، حرام است. رسول خدا صلى الله عليه و آله فرمود: «قمار با هر وسيله‌اى که باشد، حتّى گردو، حرام است». «3» در حديث آمده است: «شارب الخمر کعابد الوثن» «4» شرابخوار، مثل بت‌پرست است. در شراب، هر نوع همکارى در توليد، توزيع ومصرف آن حرام است. امام باقر عليه السلام از پيامبر صلى الله عليه و آله نقل مى‌کند که آن حضرت ده گروه را که به نحوى در شرابخوارى مؤثّرند، لعنت کرد: «غارسها و حارسها و عاصرها و شاربها و ساقيها و حاملها و المحمول اليه و بايعها و مشتريها و آکل ثمنها» «5» آنکه نهال انگور را مى‌کارد، آنکه به ثمر مى‌رساند، سازنده، نوشنده، ساقى، حمل کننده، دريافت کننده، فروشنده و خريدار و هر کس که به نحوى از درآمد آن بهره‌مند مى‌شود، ملعون است.