اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)
يا أَيُّهَا الَّذِين‌َ آمَنُوا لَيَبلُوَنَّکُم‌ُ اللّه‌ُ بِشَي‌ءٍ مِن‌َ الصَّيدِ تَنالُه‌ُ أَيدِيکُم وَ رِماحُکُم لِيَعلَم‌َ اللّه‌ُ مَن يَخافُه‌ُ بِالغَيب‌ِ فَمَن‌ِ اعتَدي بَعدَ ذلِک‌َ فَلَه‌ُ عَذاب‌ٌ أَلِيم‌ٌ (94)
اي کساني که ايمان آورده‌ايد البته خداوند شما را امتحان ميفرمايد بچيزي از صيد که بدستهاي خود آنها را اتخاذ ميکنيد و نيزه‌هاي خود تا اينکه معلوم فرمايد کيست که از خدا ميترسد بغيب پس کسي که تعدي کرد بعد از اينکه امتحان پس بر او عذاب دردناکيست.
يا أَيُّهَا الَّذِين‌َ آمَنُوا خطاب بخصوص مؤمنين با اينکه احکام صيد مثل ساير احکام بر تمام افراد بشر است براي اينست که غير مؤمن نه جرمي معتقد است و نه احترامي احتياج بامتحان ندارد معلوم است که از صيد باکي ندارد.
لَيَبلُوَنَّکُم‌ُ لام قسم است يعني البته، امتحان، استخبار است و مکرر گفته‌ايم امتحانات الهي نه براي اينست که امري بر خدا مخفي باشد کشف نمايد بلکه براي خود شخص و ديگران معلوم گردد.
بِشَي‌ءٍ مِن‌َ الصَّيدِ دو مورد است که صيد بري حرام است يکي بر شخص محرم تا مادامي که از حد حرم خارج شود و يکي صيد داخل حرم و لو بر غير محرم و اينکه حرمت صيد امتحان مؤمنين است چنانچه حرمت صيد بحري روز شنبه براي
جلد 6 - صفحه 470
يهود که شرحش گذشت و تعبير بشيئي و بمن تبعيضيه از جهة اينست که مطلق صيد و لو خارج حرم بر غير محرم حرام نيست و مورد امتحان نميباشد چنانچه غير از شنبه بر يهود حرام نبود.
تَنالُه‌ُ أَيدِيکُم وَ رِماحُکُم امتحان خدا اينکه بود که حيوانات در حرم از انسان فرار نميکردند و در دست و پاي مردم ميآمدند چنانچه ماهي‌ها روز شنبه ميآمدند در گودال‌ها و ساحل‌ها و غير آن نميآمدند که ميتوان با دست آنها را گرفت بخصوص صغار آنها يا تخم آنها را و بتوسط نيزه آنها را شکار کرد.
لِيَعلَم‌َ اللّه‌ُ يعني اظهار کند علم خود را بر ديگران مَن يَخافُه‌ُ بِالغَيب‌ِ که کيست از خدا ترس است باطنا و معتقد بقيامت و عذاب است و در تنهايي هم از صيد پرهيز ميکند.
فَمَن‌ِ اعتَدي بَعدَ ذلِک‌َ که از خدا نترسيد و تجاوز کرد و مرتکب صيد شد فَلَه‌ُ عَذاب‌ٌ أَلِيم‌ٌ در آخرت و کفاره در دنيا.