اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)
وَ إِذ أَوحَيتُ إِلَي الحَوارِيِّينَ أَن آمِنُوا بِي وَ بِرَسُولِي قالُوا آمَنّا وَ اشهَد بِأَنَّنا مُسلِمُونَ (111)
و زماني که وحي نمودم بحواريين اينکه ايمان بياوريد بمن و برسول من که عيسي (ع) است گفتند ايمان آورديم و شهادت بده و شاهد باشد که ما مسلمين هستيم وَ إِذ أَوحَيتُ إِلَي الحَوارِيِّينَ کلمه واو عطف است بجملات آيه قبل و از نعم الهي است نسبت بعيسي عليه السلام، اوحيت وحي بحواريين الهام بقلوب آنها و القاء بنفوس آنها است چنانچه عياشي از حضرت باقر (ع) روايت ميکند فرمود
(اي الهموا)
و شرح حال حواريين را در مجلد سوم همين تفسير صفحه 213 الي 215 در ذيل آيه 52 از سوره آل عمران و در مجلد اول کلم الطيب صفحه 285 الي 289 مفصلا متعرض شدهايم مراجعه کنيد که اينها بمقتضاي خبر منسوب بحضرت رضا عليه السلام در جواب جاثليق دوازده نفر بودند و ما حسن ظني بآنها نداريم نه از نظر اخبار و نه از نظر اناجيل مگر چهار نفر از آنها شمعون الصفا وصي عيسي (ع) و دو نفر رسولاني که فرستاد بر اهل انطاکيه که سومي آنها همان شمعون الصفا
جلد 6 - صفحه 499
بود و در سوره يس بيان فرموده و برنابا که صاحب انجيل است و انجيل او از اينکه مزخرفات اناجيل اربعه خالي است و صريحا بشارت بآمدن حضرت ختمي مآب (ص) دارد و از همين جهت نزد نصاري متروک و مردود شده و اما بقيه آنها عيسي را ترک کردند و در دست يهود او را تنها گذاردند بلکه انکار کردند که او را نميشناسيم و در خود اناجيل کفر و بيايماني آنها را تصريح دارد که حقير مفصلا در اينکه دو موضع بيان کردهام ديگر تکرار نميکنم.
أَن آمِنُوا بِي وَ بِرَسُولِي ايمان بخدا و برسول دو رکن اعظم ايمان است که بانکار هر يک يا عدم تصديق کافر ميشود.
قالُوا آمَنّا اظهار ايمان کردند لکن عقيده راسخ در قلوب اکثر آنها نبود و باندک امتحاني متزلزل شدند (و اشهد) ممکن است در پيشگاه احديت گفته باشند و خدا را شاهد بگيرند و ممکن است بحضرت عيسي (ع) خطاب کرده و او را شاهد گرفته و بعيد نيست که اينکه اظهر باشد بِأَنَّنا مُسلِمُونَ تسليم اوامر خدا و منقاد فرمايشات عيسي هستيم.