اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)
قال‌َ عِيسَي ابن‌ُ مَريَم‌َ اللّهُم‌َّ رَبَّنا أَنزِل عَلَينا مائِدَةً مِن‌َ السَّماءِ تَکُون‌ُ لَنا عِيداً لِأَوَّلِنا وَ آخِرِنا وَ آيَةً مِنک‌َ وَ ارزُقنا وَ أَنت‌َ خَيرُ الرّازِقِين‌َ (114)
عيسي (ع) عرض کرد پروردگار ما نازل فرما براي ما مائده‌اي از آسمان که بوده باشد عيد براي اول ما و آخر ما و آية و نشانه‌اي باشد از جانب تو و روزي ده ما را و تو بهترين روزي دهندگاني.
قال‌َ رَبُّنَا بعضي اشکال کردند که حضرت عيسي عليه السّلام اولا منع فرمود حواريين را که همچه سؤالي نکنيد در آيه قبل قال‌َ اتَّقُوا اللّه‌َ چرا خود او اينکه سؤال را نمود، بعضي جواب دادند که اينکه سؤال از زبان آنها بوده و بعضي گفتند بعد از صدور اذن بوده لکن هر دو کلام باطل است زيرا منع اولي براي جسارت آميز آنها بوده که گفتند (هَل يَستَطِيع‌ُ رَبُّک‌َ أَن يُنَزِّل‌َ عَلَينا مائِدَةً مِن‌َ السَّماءِ) و اما بعد از اينکه مطالبه معجزه کردند و دليل بر صدق مسيح و نبوت او مانعي ندارد از خداوند تمنا کند زيرا معجزات بزرگتر از اينکه خداوند باو عنايت فرموده أَنزِل عَلَينا بعضي اشکال کردند که چرا در آيه قبل از باب تفعيل ينزل آمده و در اينجا از باب افعال جواب دادند هر دو بيک معنا است لکن ممکن است گفته شود که در آيه قبل لسان اخبار و استفهام بوده و در اينکه آيه لسان دعاء و تمنا است.
مائِدَةً مِن‌َ السَّماءِ کلمات مفسرين و اخبار وارده در اينکه مائده چه بوده اختلاف بسياري است که نميتوان بآنها اعتماد کرد و احتياج بتعيين آن هم نداريم هر چه بوده مائده آسماني بوده و مراد از من السماء طرف بالا است چنانچه در بسياري از آيات داريم أَنزَلنا مِن‌َ السَّماءِ ماءً فرقان آيه 48. با اينکه از ابر بوده که از درياها بر داشته شده.
تَکُون‌ُ لَنا عِيداً نفس مائده يا نزول مائده عيد نيست بلکه مراد اينست که
جلد 6 - صفحه 502
روز نزول مائده را عيد بگيريم مثل ساير اعياد براي وقايعي که در آنها اتفاق افتاده مثل يوم بعثت و غدير و ولادت اهل بيت و امثال آنها لاولنا اهل زمان عيسي از حواريين و غير آنها و آخرنا کساني که بعد از اينکه ميآيند از امت عيسي (ع) وَ آيَةً مِنک‌َ دليل و نشانه و معجزه باشد بر صدق عيسي (ع) وَ ارزُقنا هر چه خداوند ببندگان خود عنايت فرمايد رزق است چنانچه در مجلد اول اينکه تفسير در ذيل آيه وَ مِمّا رَزَقناهُم يُنفِقُون‌َ بقره آيه 3 بيان شده از علم، عمر، توفيق، اولاد، عيال، مال، عزت، رياست، اخلاق حميده و غير اينها و از اينکه بيان رفع اشکالي که بعض مفسرين کردند بجمله وَ أَنت‌َ خَيرُ الرّازِقِين‌َ که غير خدا رزاق نيست تا اينکه خدا بهتر از آنها باشد، وجه رفع اگر مراد خصوص رزق خوردني و آشاميدني بود جاي اينکه توهم بود اگر چه آنهم توهم فاسدي است و لکن چون رزق بمعني عام در غير خدا هم اطلاق ميشود تعليم علم و امثال آن و خداوند خير الرازقين است.