تفسیر اثنی عشری (حسینی شاه عبدالعظیمی)
قالَ اللَّهُ إِنِّي مُنَزِّلُها عَلَيْکُمْ فَمَنْ يَکْفُرْ بَعْدُ مِنْکُمْ فَإِنِّي أُعَذِّبُهُ عَذاباً لا أُعَذِّبُهُ أَحَداً مِنَ الْعالَمِينَ (115)
چون عيسى عليه السّلام اين دعا نمود:
قالَ اللَّهُ إِنِّي مُنَزِّلُها عَلَيْکُمْ: فرمود خداى تعالى: اى عيسى، بگو به سائلان بدرستى که من نازل کننده‌ام اين خوان را بر شما به جهت اجابت سؤال شما. فَمَنْ يَکْفُرْ بَعْدُ مِنْکُمْ: پس هر که کافر شود بعد از نزول مائده از شما فَإِنِّي أُعَذِّبُهُ عَذاباً لا أُعَذِّبُهُ أَحَداً مِنَ الْعالَمِينَ: پس بدرستى که عذاب کنم او را عذاب کردنى که عذاب نکنم به اين نوع هيچيک از عالميان زمان شما را، يعنى از جميع عالميان؛ چه ايشان بعد از انکار، به ميمون و خوک مسخ شدند، و به اين نوع عذاب هيچ امتى معذب نشدند، يا عذاب استيصال است. ابن عباس « «2»»
(1 و 2) مجمع البيان ج 2، 265.
تفسير اثنا عشرى، ج3، ص: 208
گفته: مراد نوعى از عذاب جهنم که کافران و منکران مائده عيسى به آن معذب خواهند شد و عذاب منافقان نيز قريب به آن است. و از حضرت رضا عليه السّلام مروى است: مسخ شدند به خوک. «1» نزول مائده- از سلمان فارسى رحمه اللّه مروى است «2»: حق تعالى دو ابر فرستاد سفره سرخ در ميان آنها، آنچنان به زمين نزديک تا قريب به حواريان شد. سفره از آنها جدا شده نزد حواريان به زمين آمد. عيسى عليه السّلام به گريه افتاد. گفت: خدايا قرار ده ما را از شاکرين و اين خوان را رحمت گردان و عقوبت مفرما. يهودان نظر، و بوى آن را که خوشترين بوها بود استشمام نمودند.
عيسى عليه السّلام فرمود: هر که عملش نيکوتر است برخيزد و دستار از روى اين خوان بردارد. شمعون الصفا گفت: يا روح اللّه تو بر اين کار سزاوارترى. حضرت وضو ساخت و نماز گزارد، به گريه گفت «بسم اللّه خير الرّازقين» و دستار را از سفره برداشت. خوانى آراسته و بر او ماهى بريانى که پوست و خار نداشت و روغن از او مى‌چکيد و نزديک سر آن نمک و نزد دم آن سرکه و بر حوالى آن انواع سبزى و پنج گرده نان بر آن خوان نهاده، بر يکى زيتون و بر ديگرى عسل و بر ديگرى روغن و بر چهارم پنير و بر پنجم گوشت. شمعون پرسيد: يا روح اللّه از طعام دنياست يا آخرت؟ حضرت عيسى عليه السّلام فرمود: از هيچ کدام نيست.
بلکه حق تعالى به قدرت کامله ايجاد فرموده، بخوريد و شکر آن را نمائيد تا نعمت زياد شود. گفتند: يا روح اللّه، اگر در اين آيتى به ما نمائى موجب زيادتى يقين ما شود. حضرت عيسى عليه السّلام به ماهى بريان فرمود: زنده شو به فرمان الهى، فى الحال به جنبش در آمد. ترسيدند و گفتند: دعا کن به حال اوّلى برگردد. حضرت عيسى عليه السّلام فرمود: تعجب از شما که طلب چيزى مى‌کنيد چون به شما مى‌دهد، منکر و کاره آن مى‌شويد. پس دعا کرد به حال اول برگشت. گفتند: يا عيسى عليه السّلام اول تو اين را بخور. فرمود. معاذ اللّه،
«1» مجمع البيان ج 2 ص 265.
«2» مجمع البيان ج 2 ص 266.
تفسير اثنا عشرى، ج3، ص: 209
اين را کسى خورد که طلبيده؛ آنها از تهديد ربّانى، ترسان و از آن ماهى بريان و مائده نخوردند. عيسى عليه السّلام امر کرد تا فقرا و مساکين و بيماران را طلبيدند. فرمود بخوريد. هزار و سيصد نفر خوردند، هيچ نقصان نشد و فقرا به تناول آن غنى، و کر و کور و لنگ، همه به برکت آن شفا يافتند. پس مائده به آسمان رفت. روز ديگر وقت چاشت باز آمد و تا زوال، اغنيا و فقرا مى‌خوردند.
و به اين منوال تا چهل روز يک در ميان مى‌آمد و در وقت رفتن به آن نظاره مى‌کردند تا غايب مى‌شد. پس وحى رسيد به عيسى مائده را به فقرا ده، اغنيا از اين حکم مضطرب شدند و در مائده شک آوردند و به سحر حمل کردند. به قول صاحب معالم، سيصد و سى نفر مسخ شدند به صورت خوک و بعد از سه روز مردند.