تفسیر روان جاوید (ثقفى تهرانى)
قالَ اللَّهُ إِنِّي مُنَزِّلُها عَلَيْکُمْ فَمَنْ يَکْفُرْ بَعْدُ مِنْکُمْ فَإِنِّي أُعَذِّبُهُ عَذاباً لا أُعَذِّبُهُ أَحَداً مِنَ الْعالَمِينَ (115)
ترجمه
گفت خداوند همانا من نازل کننده‌ام آنرا بر شما پس کسيکه کافر شود بعد از آن از شما پس همانا من عذاب مى‌کنم او را عذابى که عذاب نميکنم بآن احدى را از جهانيان.
تفسير
خداوند متعال دعاى حضرت عيسى على نبيّا و آله و عليه السلام را مستجاب فرمود و مائده را نازل کرد که در آن بروايت مجمع از حضرت باقر (ع) هفت گرده نان و هفت ماهى بريان بود و هر چه مردم از آن مى‌خوردند تمام نمى‌شد و بروايت او از عمّار ياسر از پيغمبر (ص) بقاء مائده مشروط بود که در آن خيانت ننمايند و چيزى از آن بر ندارند و مخفى نکنند و چون باين شرط عمل ننمودند سفره برچيده شد و بروايت او از سلمان فارسى سفره سرخ بود و ماهى فلس و خار نداشت و بوئى بهتر از بوى آن نبود و روغن از آن ميچکيد و بالاى سرش نمک بود و نزد دمش سرکه و اطرافش انواع سبزيها غير از کندناو حضرت عيسى (ع) در جواب شمعون فرمود اين طعامى است که خداوند بدست قدرت خود آماده فرموده نه از طعام دنيا است و نه از طعام آخرت و حواريون استدعا کردند که بآن ماهى بريان امر فرمايد که زنده شود حضرت عيسى بآن ماهى امر فرمود باذن خدا که بحال اول خود برگردد فورا بجنبش آمد و فلس و خار آن برگشت آنها ترسيدند و از حضرت خواستند که آن را بصورت اوليّه در آورد فرمود تعجب است از شما که خواهش مينمائيد و چون باجابت ميرسد پشيمان ميشويد و دعا کرد که باذن خداوند دو مرتبه بصورت بريان شده درآيد و درآمد و امر فرمود که از آن بخورند آنها عرض کردند يا روح اللّه تو اول تناول فرما تا ما بعد از آن بخوريم حضرت فرمود بايد کسيکه خواسته اول تناول نمايد آنها ترسيدند بخورند و حضرت فقراء و مرضا و مبتلايان را دعوت فرمود در يکروز هزار و سيصد نفر فقير و مريض و مبتلا از قبيل کور و کر و شل از آن مائده خوردند و سير و بى‌نياز و سالم و صحيح و بى‌عيب شدند و تا زنده بودند فقير نشدند و مائده بحال خود باقى بود پس از آن بآسمان صعود نمود و همه مى‌ديدند آنرا تا از نظرشان غائب شد و حواريون از نخوردن مائده پشيمان شدند روز ديگر موقع چاشت نازل شد و اغنياء و فقراء براى خوردن تهاجم نمودند و همه از آن خوردند تا ظهر شد و مائده بآسمان صعود نمود و تا چهل روز باين ترتيب
جلد 2 صفحه 291
يکروز در ميان نازل ميشد پس از آن خداوند تخصيص داد مائده را بفقراء و اغنيا را از آن منع فرمود و اين حکم الهى بطبع آنها گران آمد و شک نمودند در نزول مائده بطريق اعجاز و مردم را بشک انداختند و خداوند بحضرت عيسى (ع) وحى فرمود که من بايد شرطى را که براى نزول مائده نمودم بانجام رسانم و کسانى را که تکذيب نمودند عذابى نمايم که مخصوص بآنها باشد حضرت عيسى عرض کرد اگر عذاب فرمائى آنانرا بندگان تو باشند و اگر عفو فرمائى توئى عزيز حکيم و خداوند سيصد و سى و سه نفر از آنها را بصورت خوک مسخ فرمود و سه روز زنده بودند و کثافت ميخوردند و مردند و از تفسير اهل بيت (ع) نقل نموده که مائده مرتبا نازل ميشد و مردم جمع مى‌شدند و تناول مينمودند و بآسمان صعود مينمود تا آنکه اهل عيش و تشخص گفتند ما نميگذاريم مردمان فقير پست با ما هم غذا شوند خداوند مائده را صعود داد و آنها بصورت بوزينه و خوک مسخ شدند و قمى ره نيز اين تفسير را نقل نموده است و از حضرت کاظم (ع) نيز در مجمع نقل شده است که آنها بصورت خوک مسخ شدند و عياشى ره هم اين روايت را نقل نموده است بنابر اين شايد مراد از عذاب مخصوص همان صورت خوک باشد و شايد عذاب شديد اخروى باشد که آن نوع عذاب مخصوص بآنها باشد چنانچه از ابن عباس نقل شده است و در خصال از پيغمبر (ص) نقل نموده که خوک‌ها طائفه از نصارى بودند که از حضرت عيسى (ع) مائده خواستند و پس از نزول بر کفر و تکذيب آنها افزوده شد و اللّه اعلم ..